Share this

Vandaag in 321 werd zondag voor het eerst een ‘rust dag’, toen keizer Constantijn I dat zo besloot voor al zijn onderdanen.

Zondag als rustdag, het komt vreemd over op de bewoners van grote steden, maar jarenlang is het in heel Nederland (en ook andere grote gedeeltes van de wereld) heel gewoon geweest. Deze verplichte rustdag werd gebruikt voor geloofsbelijdenis, en het (rustige) gezinsleven. Voor christenen is de zondag een rustdag, ook al zijn de meningen hierover verdeeld, gedeeltelijk vanwege het besluit van de Romeinse keizer Constantijn I.

Zon-dag
Keizer Constantijn I van Rome was de eerste Romeinse keizer die zich had laten bekeren tot het christendom. Hoewel het bediscussieerd wordt of hij ook echt een praktiserend christen was, gebruikte hij zijn geloof wel om vele veranderingen in zijn rijk door te voeren.

Een van die veranderingen was het invoeren van een wekelijkse rustdag voor al zijn inwoners, ongeacht welk geloof ze aanhingen. Constantijn stond zijn onderdanen toe hun eigen geloof te kiezen, maar was zelf voorstander van het christendom en probeerde anderen hier ook van te overtuigen. Dat de universele rustdag zonder problemen werd gerespecteerd, kwam door opnieuw door de keizer. Hij verbood marktlui te handelen op zondag, een wet stelde dat de administratieve kantoren dicht waren, en uiteindelijk stond hij ook toe dat soldaten niet hoefden te trainen of werken op zon-dag.
De enige uitzondering die Constantijn’s wet toeliet was er eentje die ook was geschoold op het christendom. Kantoren die zich bezig hielden met het vrijpleiten en -kopen van slaven mochten open blijven op zondag, omdat dit een daad van liefdadigheid was.

De Dag van de Zon, zoals Constantijn de rustdag noemde, was niet bij toeval gekozen. De christelijke en joodse inwoners van het rijk hielden op zaterdag al een dag van geloofsbelijdenis, en ook voor de aanhangers van polytheïstische geloven was de ‘dag van de zon’ speciaal. Deze dag was een dag waarop mensen hun loon kregen, hiervoor moesten ze hun werkgever bedanken waarna ze naar familie en vrienden gingen om de betaaldag te vieren. Constantijn maakte gebruik van dit bestaande gevoel van dank, feest, en rust zodat het voor zijn onderdanen makkelijker was om met de ‘nieuwe dag’ om te leren gaan, en verschoof daarmee de joodse sabbat. Uiteindelijk zou zijn beslissing eeuwen later nog steeds effect hebben.

Anno 2017
In Nederland is het inmiddels heel gewoon dat je op zondag boodschappen kan doen, naar de film kan, of even kan gaan winkelen. Toch is de wet die dat in theorie nog kon voorkomen anno 2017 nog altijd van kracht. De Zondagswet is nog altijd niet opgeheven, en stelt daardoor dat het nog steeds strafbaar is om op zondag in de buurt van kerken evenementen te organiseren, en is een speciale vergunning nodig om voor 13.00 open te gaan als winkel. Meerdere politieke partijen willen dat deze wet wordt aangepast, of zelfs opgeheven. Ondanks dit besluit gebruiken veel mensen zondag nog altijd als een rustdag, in combinatie met geloof of niet.

Share this