Tag: wetenschap (page 1 of 2)

En toen vielen de wetenschapsboeken aan…

“Ik geloof echt niet dat de aarde plat is hoor, echt niet. Maar er zitten best een paar goede punten in die theorie.” Het is deze zin die me als eerste ten oren te komt, misschien omdat het een zin is die je toch niet dagelijks hoort. De man gaat verder met zijn verhaal. Iets met straling van de zon, buigingen van sterren die langs de aarde schieten, en meer. Ik volg dit verhaal half, niet zozeer omdat ik de andere helft niet precies begrijp maar vooral omdat hij verder gaat met het verdedigen van de Flat Earth Theory terwijl hij naast een hele plank boeken over sterrenkunde staat. En dat op het Weekend van de Wetenschap!

Continue reading

Wetenschappelijk onkruid bestaat in alle divisies

Wetenschap is een vage term. Gevolg daarvan is dat sommige wetenschappelijke theorieën ook vaag zijn. Wetenschappelijk onkruid maakt gehakt van een paar theorieën die misschien zelfs TE vaag zijn.

9200000036484005[1]Wetenschappers zijn mensen in witte lab-jassen die de hele dag aan dingen werken die niemand begrijpt, maar die wel erg cool klinken. Tenminste, zo zag ik wetenschap toen ik klein was. Reageerbuisjes waar walmen groene rook uit kwamen, mensen die in vulkanen klommen om gesteentes te onderzoeken, skeletten van dinosaurussen die ons iets vertelden over de oorsprong van de planeet Aarde. Over de jaren heen heb ik natuurlijk ook wel geleerd dat het concept ‘wetenschap’ iets heel anders inhield dan dat, namelijk dat het vooral heel erg veel onderzoeken, lezen, en wachten is. Wetenschappelijk onkruid leerde me echter onlangs iets nieuws: dat ‘de wetenschap’ er vooral heel erg vaak naast zit, maar dat het soms tientallen jaren duurt voor men dat doorheeft.

Experts
Edge.org en diens oprichter Brockman vatten het onderwerp zoals gewoonlijk bij de horens voordat er iets mee wordt gedaan. Dit keer is het resultaat een boek vol met wetenschappelijke theorieën die eigenlijk volledig achterhaald zijn. Dat beweert niet Brockman, maar de geleerden die hij heeft gevraagd in te gaan op deze theorieën en het gevolg is een boek met korte, inhoudelijke stukken die ons gevoel van ‘vanzelfsprekendheid’ behoorlijk onderuit halen.

Natuurkunde, psychologie, antropologie, archeologie, elke discipline in de wetenschap heeft wel iets dat na al die jaren eigenlijk van geen kanten meer klopt. De schrijvers uit verschillende disciplines, niemand schrijft twee stukken en daardoor hoor je per vakgebied verschillende stemmen, tonen dat keer op keer aan. Hoewel dat vreselijk inzichtelijk is, is het ook vermoeiend. Dit zijn grote namen, vaklui, experts, en die gebruiken de jargon van hun discipline. Het gevolg zijn stukjes van twee pagina’s die propvol met informatie zitten waarvan je maar net moet weten wat het inhoudt. Voor iedereen wat dus, en voor alle anderen leerzame stukjes waarbij je hersenen aan het kraken zijn. Gedoseerd lezen dus.

Wetenschappelijk onkruid
De beste nieuwe inzichten kunnen pas ontstaan als we oude theorieën loslaten. Daarom vroeg John Brockman, oprichter van edge.org, aan een selectie van de meest invloedrijke denkers ter wereld: ‘Welk wetenschappelijk idee is rijp voor de prullenbak?’ Steven Pinker, Richard Dawkins, Ian McEwan, Nassim Nicholas Taleb, Jared Diamond en 174 andere bekende wetenschappers, auteurs en kunstenaars geven kort en krachtig antwoord. Kill your darlings!

John Brockman. Wetenschappelijk onkruid / Maven Publishing / 9789491845581

Benjamin Franklin’s vlieger – Vandaag in

Naamloos

Vandaag in 1752 staat Benjamin Franklin met zijn vlieger buiten tijdens een storm. Hij deed dit experiment om te bewijzen dat bliksem echt uit elektriciteit bestaat.

Een wetenschapper, een vlieger, en een storm. Dat was er nodig om erachter te komen dat bliksem uit natuurlijke elektriciteit bestond. Het onderzoek zorgde ervoor dat Benjamin Franklin uiteindelijk de bliksemafleider uitvond, hoewel er voor die tijd al enkele geleiders bestonden die gebruikt werden op hoge gebouwen.

Wetenschap
Hoewel wij Benjamin Franklin kennen als wetenschapper en één van de Founding Fathers van Amerika, begon zijn leven niet zo. Hij ging op zijn 10de jaar avn school af om te werken in het bedrijf van zijn broer, en in de jaren erna ontwikkelde hij zich niet als wetenschapper maar als zakenman. Dat was een beroep waarin hij uitblonk en uiteindelijk had hij genoeg geld om boeken te laten drukken en uit te geven, hoewel dit wel nog boeken waren die door anderen werden geschreven. Toch was Franklin wel al bekend bij het publiek, want hij zette zich in voor zijn woonplaats Philadelphia, door onder andere een bibliotheek, een ziekenhuis, en een school te laten bouwen. Die school werd later de Universiteit van Pennsylvania. Als je naar deze levensloop kijkt, is het misschien vreemd dat Franklin besloot op een nacht een levensgevaarlijk experiment uit te gaan voeren.

Op 10 mei 1752 deed de Amerikaan dat echter wel. Volgens het verhaal stond hij toen met zijn vlieger in een storm te wachten tot de bliksem in zou slaan op het stuk speelgoed. Het was een experiment dat niet zonder gevaren was. Bij een eerdere poging, gedaan in Frankrijk, werd Georg Wilhelm Richmann geëlektrocuteerd. Toch probeerde Franklin het opnieuw. In tegenstelling tot Richmann’s vlieger werd die van Franklin uiteindelijk niet direct geraakt. De bliksem die insloeg schampte de vlieger alleen maar, waardoor de elektriciteit makkelijker te vangen was in een zogenaamde Leyden Jar. Dat redde Franklin’s leven.
De Leyden Jar was daarna in staat om de negatief geladen deeltjes van de bliksem vast te houden, wat bewees dat bliksem pure natuurlijke elektriciteit is. Zo bewees Franklin wat men al jaren vermoedde, maar wat men ook maar niet keihard kon bewijzen.

Mysterie
Het is een mysterie of Benjamin Franklin echt met een vlieger bliksem heeft proberen te vangen, of met iets anders. Als Franklin daadwerkelijk met een vlieger buiten heeft gestaan, is het een wonder te noemen dat hij het heeft overleefd. Wat hij anders zou hebben gebruikt, is trouwens onbekend.

Older posts

© 2018 Leest&Maakt ‘t

Theme by Anders NorenUp ↑

error: Content is protected!!