Tag: Romeinse Rijk

Varusslag – Vandaag in

Vandaag in 9 n. Chr. begon de Varusslag. De Germaanse stammen verslaan drie volledige Romeinse legioenen in het Teutoburger Wald.

De precieze data zijn niet exact bekend, maar door veel academici worden 9 tot 11 september aangehouden als de dagen waarop de Varusslag begon en eindigde. Het was een waar bloedbad waarin de Romeinen een verpletterende nederlaag ondervonden.

Varus
Het was de generaal Publius Quinctilius Varus die de opdracht had gekregen het Romeinse Rijk uit te breiden door de opstandige Germaanse stammen de kop in te drukken. De generaal was, ondanks dat zijn vader  één van de moordenaars van Julius Caesar was, een persoonlijk vriend van keizer Augustus en daarom werd het hem gegund om als generaal te werken. Varus was eigenlijk een senator, met relatief weinig ervaring in het voeren van grote veldslagen. Dat bleek een grote zwakte.

Germanië
Het gebied dat de Romeinen Germanië noemde bestond uit het grondgebied van veel verschillende stammen, die onderling vaak vochten. De Romeinen gingen ervan uit dat dat in hun voordeel zou zijn, dat ze Caesar’s beroemde strategie uit Gallië opnieuw konden uitvoeren door de Germaanse stammen één voor één uit te schakelen. Ditmaal ging het echter anders…

Het was de Cheruskiche prins Arminius die iets wonderbaarlijks voor elkaar kreeg. Arminius had onder Varus gediend in het Romeinse leger, en had zo alle sterke en zwakke punten van de Romeinse tactieken leren kennen. Toen Arminius lucht kreeg van Augustus’ plan om Germanië toe te voegen aan het Romeinse Rijk overtuigde hij de andere Germaanse stammen om zich voor één keer te verenigen en gezamenlijk aan te vallen.

Val
Varus wist niets van Arminius’ plan toen hij, met drie volledige legioenen, op weg was naar het winterkamp. In een kilometerslange colonne waren ze bezig met een lange mars dwars door het Teutoburger Wald. Dwars door dicht bebost gebied, waardoor de Germaanse krijgers uit het niets leken aan te vallen. Arminius bleek een briljante val op te hebben gezet. De Romeinen konden door de bomen hun beruchte slagordes niet uitvoeren, en ze werden moeiteloos het moeras en een steil gebergte ingedreven waar ze werden bestookt door pijlen en speren. Waarschijnlijk zijn de helft van de slachtoffers door ‘eigen vuur’ gevallen, doordat ze verdrukt werden in de paniek die ontstond, of verpletterd door paardenhoeven en karrenwielen.

De Varusslag was na enkele dagen beslissend, meer dan 20.000 mensen kwamen om en de Germanen haalden een flinke buit binnen. Generaal Varus’ pleegde op het slagveld zelfdmoord. En de Germanen? Die verzekerden in één keer dat de Romeinen nooit meer probeerden hun territorium voorbij de Rijn uit te breiden.

Geschiedenis
De Romeinen zouden het waarschijnlijk liever vergeten, maar dat ging lastig. Romeinse geschiedschrijvers deden hun werk oprecht goed, zo schreef Livius gedetailleerd over de gênante afgang van de Romeinen in Samnium, en danken we de overleving van de afgang in het Teutoburger Wald aan Tacitus. Hij beschreef honderd jaar later hoe de slag (hoogstwaarschijnlijk) is verlopen. Hoewel lang werd getwijfeld over de echtheid van ‘de Varusslag’, de mythe van de slag werd vaak misbruikt voor nationalistische doeleinden, heeft archeologisch onderzoek uiteindelijk aangetoond dat de slag echt zo groots was als Tacitus beschreef.

Romeinse Rijk te koop! – Vandaag in

NaamloosVandaag in 193 wordt het Romeinse Rijk te koop aangeboden. Dit is geen grap, op deze dag veilt de Praetoriaanse Garde de troon van het machtige rijk.

De Praetroriaanse Garde was de persoonlijke garde van de Romeinse keizers. Daarnaast waren ze ook vaak genoeg de moordenaars van diezelfde keizers. Deze moorden konden om verschillende redenen gebeuren, maar meestal ging het om macht en geld. Een dergelijk lot overkwam keizer Pertinax, die slechts 3 maanden keizer was voor zijn dood op 28 maart 193. Het waren zijn eigen wachters die hem vermoorden omdat Pertinax had geweigerd hen giften te geven toen hij keizer werd. Sterker nog, Pertinax wilde de Praetoriaanse Garde dwingen om strikter en eerlijker te leven.

Veiling
Na de moord op de keizer probeerde Pertinax’ schoonvader, Titus Flavius Sulpicianus, de Garde om te kopen om zo zelf keizer te worden. Dat bracht de Garde echter op het idee om de troon daadwerkelijk aan te bieden op een veiling. Uiteindelijk verdienden ze er goed aan. De winnaar van de veiling was uiteindelijk Didius Julianus, die volgens bronnen 25.000 sestertiën aan elk lid van de Garde betaalde. De Praetoriaanse Garde zwoer Julianus daarop trouw toen hij officieel keizer werd. Julianus had daar uiteindelijk net zo veel aan als Pertinax, namelijk niets. Dezeflde garde liet hem in de steek toen er een burgeroorlog uitbrak en op 2 juni 193 werd Julianus ter dood veroordeeld door de Romeinse Senaat.

193
In 193 was het vrij normaal dat keizers maar enkele maanden regeerden en bloedig ten einde kwamen. In één jaar tijd waren er vijf verschillende machthebbers in het Romeinse Rijk dat werd geteisterd door burgeroorlogen, corruptie en machtsstrijd in de Senaat. Pertinax was de eerste in de rij van vijf keizers, en het is niet helemaal duidelijk wie precies tijdens welke periode keizer was…

Julius Caesar vermoord – Vandaag in

NaamloosVandaag in 44 v. Ch. wordt de beroemde Romeinse generaal Julius Caesar vermoord. In Asterix&Obelix had hij een beter einde.

Hoewel Caesar in de strip misschien wordt afgeschilderd als een redelijke man, die zijn beslissingen vaak aan anderen overlaat, was dat in de werkelijkheid niet zo. Julius Caesar was een politicus en vooral een krijgsheer die vele oorlogen won en daardoor populair was in Rome. Dat was in die tijd een republikeinse staat, met senatoren en een democratie. Caesar’s succesvolle veldtochten zorgden er echter niet alleen voor dat de Romeinse Republiek steeds groter werd, hij kreeg er ook steeds meer macht door en hij begon die macht te gebruiken door wetten in te voeren. Hij negeerde daarbij vaak andere senatoren die eigenlijk tegen de wetten van Caesar waren.

Uiteindelijk was Caesar zijn tegenstanders zat en liet hij zich tot Dictator Perpetuus, heerser voor het leven, kronen. Hierdoor zou hij kunnen worden gezien als de eerste Romeinse keizer, maar hij wordt eerder gezien als dictator. De Romeinse Senatoren en hooggeplaatste families waren niet blij met Caesar als dictator, gezien hij hun privileges aan banden legde, en al snel begon de onrust in het rijk.

“Et tu Brute?”
Caesar merkt in verhouding weinig van de onrust, want de generaal verkiest zijn troepen boven het leven in Rome. Hij is vooral in Gallië te vinden tijdens zijn regeerperiode, waar hij vecht tegen opstandige stammen. Als Caesar niet in Rome is, heeft een groep soldaten de leiding over het Rijk. Deze soldaten zijn door Caesar persoonlijk aangesteld, maar daardoor staan ‘gewone mensen’ ineens boven de adellijke Senatoren. De Senatoren zijn daar niet van gediend en het is Cassius Longinus die daar handig gebruik van maakt door olie op het vuur te gooien. Gezien de dictator altijd weg is hebben Longinus en zijn mede-Senatoren alle tijd om Caesar’s ondergang te plannen.
Als Julius Caesar op 15 mei 44 v. Ch. de Senaat binnenloopt wordt hij binnen enkele seconden omsingeld door bewapende senatoren. Servilius Casca is de eerste die toesteekt, gevolgd door alle anderen. Zelfs Marcus Brutus, die lange tijd door Caesar als mogelijke opvolger werd gezien, doet mee aan de slachtpartij. Caesar’s woorden “Et tu Brute?”, de woorden die de dictator tegen zijn mogelijke opvolger zegt worden wereldberoemd.

Keizer Augustus
Caesar werd uiteindelijk opgevolgd door Caesar’s geadopteerde zoon Octavianus. Octavianus was ook degene die de legers van Marcus Brutus en Cassius Longinus versloeg, wat de twee ertoe dreef zelfmoord te plegen. Na de overwinningen op zijn tegenstanders laat Octavianus zich kronen tot Augustus, de eerste keizer van Rome.

Cicero
Hoewel hij niets met de moord te maken had, werd de dood van Julius Caesar ook het einde van Cicero. De voormalig senator wilde niets met de moord te maken hebben, maar keurde deze ook niet af. Cicero was zijn leven lang een fel tegenstander van Caesar geweest.

Cicero vermoord – Vandaag in

NaamloosVandaag in 43 voor Christus wordt de Romeinse consul en schrijver Marcus Tullius Cicero vermoord. Marcus Antonius liet hem vermoorden als wraak voor de dood van Julius Caesar.

Julius Caesar was vermoord omdat hij een dictator was, mogelijk de meest beroemde van het Romeinse Rijk. Technisch gezien had Cicero niets te maken met de moord, maar als Republikein, democraat en filosoof keurde hij hem wel goed. Dat was achteraf gezien, genoeg om zijn doodsvonnis te laten tekenen.

Verbannen
Marcus Tullius Cicero was vanaf jonge leeftijd geïnteresseerd in filosofie en politiek. Het zorgde ervoor dat hij op jonge leeftijd al naar Rome werd gestuurd, waar hij na zijn militaire dienst aan de slag ging als politicus. Hij zou het uiteindelijk tot de Senaat schoppen. Gezien hij zijn ongenoegen over Caesar’s gewelddadige methoden om aan de macht te komen, niet onder stoelen of banken stak werd hij verbannen. Vanaf dat moment bemoeide hij zich nauwelijks nog met de politiek en besteedde al zijn tijd aan schrijven. Octavianus, de geadopteerde zoon van Caesar en latere keizer Augustus zou worden, was enigszins bevriend met de schrijver maar dat redde Cicero niet van zijn lot om veroordeeld te worden tot balling door Marcus Antonius.

Liquidatie
De uiteindelijke moord, of eerde liquidatie, van Cicero was dan ook op Antonius’ bevel. Verhalen gaan dat Octavianus nog probeerde Cicero over te halen te vluchten maar de voormalige senator deed slechts een halfslachtige poging. Uiteindelijk werd hij onthoofd door een huurling van Marcus Antonius, zijn hoofd en handen werden (afgehakt) terug gebracht naar Rome waar ze werden ‘tentoongesteld’ op het rostra. Op dit platform van het Forum Romana, had Cicero vaak gesproken tegen de dictatuur.

Werk
Cicero staat in het heden niet bekend om zijn politieke carrière, waarin hij eigenlijk geen enkel succes wist te halen. Wel staat hij bekend om zijn werk. De Romein schreef uitgebreide dialogen over filosofie, politiek, de kunst van het spreken, ethiek, en religie. Zijn werk werd grootschalig gekopieerd en gebruikt door latere beroemde filosofen. Cicero was een groot voorstander van de Romeinse Republiek, geleid door een ‘democratische’ Senaat. Veel van zijn grotere werken gingen over dit idee, ook al werd het Romeinse Rijk uiteindelijk een keizerrijk. Veel van Cicero’s werk is over de jaren bewaard gebleven en wordt nu nog gebruikt door geleerden.

 

 

De enige en echte Romeinse keizer: Augustus

Rome was ooit de hoofdstad van het grootste rijk dat de mensheid heeft gekend. Het Romeinse Rijk kende zijn absolute hoogtepunt onder zijn eerste keizer: Gaius Octavius. Of ook wel bekend als Caesar Augustus. John Williams legde deze wonderlijke man vast op papier.

9200000026176117[1]Augustus en diens Romeinse Rijk, met zijn grote machtige legers en enorme grondgebied, spreken haast tot de verbeelding. Hoewel er veel bekend is over de geroemde Eerste Burger van Rome, is hij tegelijk nog altijd het onderwerp van veel onderzoek. Want eigenlijk weet niemand wie Augustus was. John Williams schreef in 1972 een roman die niet alleen erg dicht bij de realiteit blijft, maar die ook nog eens enorm meeslepend is.

Cliché’s
Waar de meeste boeken over Rome’s eerste keizer saai en langdradig zijn, met veel onderzoeken en verwijzingen erin, of vervallen in cliché’s, weet Williams vanaf de eerste pagina de lezer te grijpen. Geen saaie kost, maar een levendige roman die een kijkje geeft in het hoofd van wat ooit de ‘heerser van de wereld’ was. Maar daarnaast was Augustus, of eerder Octavius, ook gewoon een man en een vader. Een zoon en een broer. Zelfs opa voor enkele jaren. En hij liet de wereld een stad van marmer achter, die hij als een stad van klei had aangetroffen.

Williams schrijft het allemaal op in de vorm van brieven, verslagen en dagboeken. Een vorm die niet altijd even leesbaar of begrijpbaar is, maar hier is de chronologie duidelijk, de personages ook. Terwijl geschiedenis niet altijd een makkelijk onderwerp is om over te schrijven. Dit is echter een prachtig eerbetoon aan Caesar Augustus en voor elke geschiedenisliefhebber een must om te lezen! Houd je echter niet van geschiedenis? Dan kun je de roman beter laten liggen, want het gaat natuurlijk wel heel erg over het Romeinse Rijk van Augustus. Verwacht geen tranentrekkers of sappige liefdesverhalen. Schandalen genoeg in Rome maar gezien Williams vrij dicht bij de feiten blijft worden deze slechts gesuggereerd en niet tot in vurige details uitgewerkt. Toch maakt dat het niet minder intrigerend, en blijft het spel van macht voelbaar.

Augustus
Een tijdloos verhaal over vriendschap, loyaliteit en de mechanismen van de macht.

In zijn derde grote roman, winnaar van de National Book Award, vertelt John Williams het verhaal van de stichter van het Romeinse rijk, wiens grootsheid even legendarisch was als zijn grenzeloze ambitie: Augustus. Vanaf de moord op zijn oom Julius Caesar tot aan de laatste dagen van het keizerrijk volgen we Augustus op zijn tocht over het glibberige pad van de macht: niemand is te vertrouwen, de senaat wordt beheerst door eigenbelang en allianties zijn even snel gevormd als gebroken.

Augustus is een meerstemmige roman: via de gefingeerde brieven, dagboekaantekeningen, memoires en reisverslagen van historische figuren als Marcus Antonius, de dichter Cicero en Augustus’ dochter Julia, maar ook van een eenvoudige soldaat in de legers van de keizer, verrijst het levensechte beeld van een man die ervan droomt het corrupte Rome te bevrijden van het wispelturige juk van megalomane warhoofden en roofzuchtige rijken.

John Williams. Augustus / Lebowski / 9789048820603

© 2017 Leest&Maakt 't

Theme by Anders NorenUp ↑

error: Content is protected!!