NaamloosVandaag in 1568 begint de Tachtigjarige Oorlog. De jarenlange opstand eindigt in de onafhankelijkheid van Nederland, van het machtige Spaanse rijk.

Nederland was sinds 1482 deel van het grote Habsburgse Rijk maar had altijd redelijk zijn eigen koers kunnen bepalen onder landvoogden die de regels niet zo streng handhaafden. Totdat de Spaanse keizer Karel V plaatsnam op de troon, en besloot dat de landvoogden niet langer deugden en dat hij zelf zijn gehele rijk zou regeren. Met één pennenstreek lijfde hij al zijn gebieden daarmee onder zijn gezag in, waaronder ook de Lage Landen. Het was een juk dat de Nederlanders al snel als ondraaglijk beschouwden, en toen Karel’s zoon Filips II de troon besteeg was het genoeg geweest. Nederland kwam in opstand, Nederland wilde onafhankelijkheid!

Alva
Waar Karel V nog enige tolerantie had getoond tegenover Nederland, dat nu eenmaal enige vrijheid in handel en denken gewend was, was Filips II van Spanje aanzienlijk minder vriendelijk. Onder andere het Protestantisme, dat in Nederland in opmars was, was deze katholieke koning een doorn in het oog. Dat de Nederlandse adel daarnaast het lef toonde om protestbrieven over Spaanse besluiten aan Filips II te schrijven, was iets anders dat de vorst niet erg kon verdragen. Daarop stuurde hij zijn rechterhand, Hertog Alva, naar Nederland met één simpele opdracht: de hertog moest afrekenen met iedereen die ook maar één geluid tegen Spanje liet horen!
Samen met 10.000 soldaten begon Alva aan een zeer agressieve, en bloederige campagne om Nederland ‘te bevrijden’ van ketters en verzetsstrijders. Alva liet mensen oppakken, martelen, en veroordelen tot de brandstapel of tot publieke onthoofding. Zelfs de adel was niet veilig voor zijn zogenaamde Bloedraad, onder andere de hertogen Van Egmond en Van Horne stierven met hun hoofd op het hakblok van de beul.

Maar waar de angst had moeten regeren, gebeurde het tegenovergestelde. Hoe harder Alva ingreep, hoe meer het verzet tegen de Spanjaarden groeide. Alva’s veroordeling aan het adres van prins Willem van Oranje was de druppel. Alva liet de prins bij verstek (hij was naar het buitenland gevlucht) als ketter ter dood veroordelen, waarop Nederland de wapens opnam.

Begin
In het Groningse Heiligerlee verzamelden op 23 mei 1568 3000 soldaten en 300 ruiters, met aan het hoofd de graven Lodewijk en Adolf van Nassau. Hoewel de Spanjaarden in de meerderheid waren, werden ze in een korte, maar felle slag verslagen door het leger van de Prins van Oranje. Deze nederlaag was het begin van de massale opstand tegen Spanje, een opstand die wij nu kennen als: de Tachtigjarige Oorlog.

Op 15 mei 1648 kwam de oorlog uiteindelijk ten einde, door de ondertekening van de Vrede van Münster. Sinds die dag is Nederland een aparte staat, waar de Spaanse koning geen enkele zeggenschap meer over heeft.

Dertigjarige Oorlog
Op 23 mei 1618, tijdens de Tachtigjarige Oorlog dus, brak in het Heilige Roomse Rijk de Dertigjarige Oorlog uit. Deze godsdienstoorlog tussen de katholieken en protestanten sleepte in de 17de eeuw geheel Midden-Europa mee in een bloedige strijd waarin ook Zweden en Frankrijk betrokken raakten. Door het uiteenvallen van het Duitse Rijk nam Nederland aan het einde van de Tachtigjarige Oorlog echter een handelspositie in die zou resulteren in de Gouden Eeuw.