Tag: oorlog (page 1 of 2)

Nederland versus België – Vandaag in

NaamloosVandaag in 1831 begint de Tiendaagse Veldtocht. Onder het bevel van koning Willem I valt Nederland België binnen.

De Tiendaagse Veldtocht is een beetje een vreemd fenomeen. In 1830 was België in opstand gekomen tegen Nederland en in 1831 werd het land een aparte staat. Deze afscheiding was erkend door de machtigste landen van de wereld, en er was zelfs een nieuwe Belgische koning gekroond. Waar kwam dan die oorlogsdrang van Nederland vandaan?

Oorlog
Het antwoord ligt mogelijk in de trots van Willem I van Nederland. Het koninkrijk der Verenigde Nederlanden is immers zijn uitvinding, en 15 jaar lang heeft hij dat stand proberen te doen houden. Dat ideaal mislukt echter omdat de Belgen niet pikken dat Nederland de dienst uitmaakt in hun land, en ze komen in opstand. Willem I geeft uiteindelijk toe, op voorwaarde dat de oude grenzen werden gebruikt bij de verdeling. Dat wil België echter niet, en onder druk van Engeland krijgt België ook de gebieden Zeeuws-Vlaanderen, Limburg, en Luxemburg toegekend. Willem I kan dat niet verkroppen en als Leopold I van België zich op 21 juli 1831 laat kronen tot koning, dreigt hij met oorlog.

Niemand neemt de oorlogsdreiging serieus, en de aanval op 2 augustus 1831 komt dan ook als een totale verrassing. De Nederlandse troepen buiten dat voordeel snel uit terwijl ze tien dagen lang intensief, op verschillende fronten vechten tegen de Belgen. De Nederlandse troepen winnen elke slag en rukken in rap tempo op, op Belgisch grondgebied. Op 12 augustus lijkt het jonge koninkrijk verloren, maar enkele dagen daarvoor heeft de Belgische overheid al een plan in werking gesteld dat hen uiteindelijk redt: ze hebben de Fransen om hulp gevraagd.

Steun
Op 12 augustus krijgt kroonprins Willem van Oranje (later koning Willem II) te horen dat er 70.000 Franse soldaten onderweg zijn naar België. Van zo’n troepenmacht kan hij onmogelijk winnen zonder hulp van Pruisen. Maar Pruisen wil Nederland enkel helpen als Rusland hen daarin steunt, en Rusland weigert die steun te geven.  De kroonprins, leider van het Nederlandse leger, beseft daarop dat hij onmogelijk kan winnen en met Engeland als tussenpersoon laat hij per direct een wapenstilstand afkondigen.

Het duurt nog tot 20 augustus tot alle Nederlandse troepen vertrokken zijn. Nederland krijgt Zeeuws-Vlaanderen en een gedeelte van Limburg terug. Ook houdt het Luxemburg en Maastricht in de hand door er soldaten te laten stationeren. Zelfs Antwerpen blijft op die manier nog een heel jaar in Nederlandse handen.

Magna Carta – Vandaag in

NaamloosVandaag in 1215 wordt de Magna Carta getekend. Het is de eerste keer dat de macht van een koning wordt ingeperkt op gronden die later het begin van de moderne democratie zouden zijn.

De Engelse koning John (in het Nederlands Jan zonder Land) heeft er in 1215 een behoorlijke bende van gemaakt. Hij heeft de oorlog met Frankrijk verloren, waardoor Normandië niet langer Engels grondgebied is. Die oorlog heeft behalve veel levens, ook erg veel geld gekost. Geld dat de koning vergaarde door extreem hoge belastingen te eisen, en door het bezit van kerken te verkopen. Hierdoor heeft John zich niet alleen onpopulair gemaakt bij het gewone volk, ook de paus en de lokale edelen zijn de koning zat.

Het is de aartsbisschop van Canterbury die er genoeg van heeft. Hij roept de edelen bij elkaar om de koning te dwingen zich niet langer met de kerk, en het grondgebied van de lagere adel te bemoeien. Om dat voor elkaar te krijgen moet een document worden opgesteld dat koning John moet tekenen. Koningen hebben namelijk eerder beloftes gedaan, maar die vaak genoeg gebroken. Met een officieel document hopen de edelen dat die beloftes niet langer gebroken kunnen worden.
Gezien de kerk en edelen met een grotere macht zijn dan de onpopulaire koning, en op 15 juni 1215 tekent John het document dat wij kennen als de Magna Carta in Runnymede. Het document bindt hem aan de belofte dat hij niet langer iets te zeggen heeft over de kerk en diens bezittingen, en dat hij de lokale wetten van baronnen en graafschappen moet respecteren. Ook mocht hij niet zomaar meer wetten veranderen of belastingen bepalen, dit moest nu worden gedaan in overleg met raadsleden. Interessant is ook clausule 39, waarin stond dat men niet zomaar meer bestraft mocht worden tenzij diegene daartoe was veroordeeld door een eerlijk vonnis.

Mislukking
Hoewel eerlijke rechtsgang en een parlement in het heden de basis zijn van de meeste landen, was de Magna Carta in de eerste instantie een mislukking. Koning John negeerde het document vrijwel meteen weer en probeerde de opstandige edelen en kerk zwaar te onderdrukken, wat leidde tot een burgeroorlog in Engeland. In 1216 nam John’s zoon, koning Henry III, de Magna Carta echter wel weer aan. Hoewel hij pas in 1225 officieel als wet in werd gevoerd, door dezelfde Henry III.

 

Datum
Er is enige discussie gaande over de datum waarop de Magna Carta zou zijn getekend. Eigenlijk duurde het onderhandelen met de koning meerdere dagen, en daarvoor waren de edelen al veel langer bezig met het opstellen van het document en het onderhandelen met elkaar. Maar gezien 15 juni, van het 17de regeringsjaar van koning John, als zodanig op de originelen van het document staan wordt 15 juni als de ‘geboortedag’ van de Magna Carta gezien.

Er bestaan nog vier kopieën van de Magna Carta, waarin deze datum te zien is. Twee daarvan liggen in het British Museum.

Robin Hood
Jan zonder Land, in het Engels John, was ook de koning uit de legende van Robin Hood. Dit verhaal maakt de onvrede van het gewone volk over hun koning maar al te duidelijk, net als in de Disney film die er over Robin Hood gemaakt werd.

 

Vierde termijn van Franklin D. Roosevelt – Vandaag in

Wikipedia: Elias Goldensky

Wikipedia: Elias Goldensky

Vandaag in 1945 begint president Franklin D. Roosevelt (FDR) aan zijn vierde termijn als president van de Verenigde Staten. Hij is de eerste, en de enige president die vier keer is gekozen.

FDR werd voor het eerst gekozen tot president tijdens de Grote Depressie, in 1933. Op dat moment was de aandelenmarkt volledig ingestort en waren zeker dertien miljoen Amerikanen werkloos. FDR won door zijn campange dat het enige waar de Amerikanen bang voor hoefden te zijn, angst zelf was. Roosevelt’s aanpak zorgde ervoor dat er meer banen kwamen en de economie begon te herstellen. Het vertrouwen in hem zorgde ervoor dat hij in 1936 werd herkozen.

Yalta
Roosevelt had geen makkelijke loopbaan als president. Na de Grote Depressie, die eindigde in 1939, rolde hij zo de Tweede Wereldoorlog in. Omdat in 1940 de wereld verwikkeld was in de strijd met Duitsland en Japan, gaf Roosevelt toe aan de roep zich kandidaat te stellen voor een derde termijn. Dit was nog nooit eerder gebeurd en hij werd opnieuw herkozen. Als hoofd van het leger was hij nauw betrokken bij alles wat over de oorlog ging en hij zette zich fel in voor het verdedigen van de vrijheid die in gevaar werd gebracht.  Maar middenin de oorlog waren er opnieuw verkiezingen. De Amerikanen wilden hun sterke leider behouden en in 1944 begon Roosevelt aan een vierde termijn. Meteen na zijn inauguratie ging hij naar de Yalta Conference waar hij Winston Churchill en Joseph Stalin met elkaar aan tafel wist te krijgen om te praten over het overwinnen van Duitsland. Het was nog nooit iemand gelukt de premier van Engeland, en de leider van de Sovjet Unie met elkaar aan tafel te krijgen.

Stress
De oorlog eiste echter ook een tol bij Roosevelt. De stress zorgde ervoor dat zijn gezondheid achteruit ging en door eerder opgelopen polio was hij gebonden aan een rolstoel. Drie maanden na zijn vierde inauguratie, op 12 april 1945, overleed FDR aan een hersenbloeding. Hij maakte het einde van de Tweede Wereldoorlog daardoor niet mee.

Wet
Roosevelt is nog altijd een held in Amerika, maar toch werd er in 1947 een nieuwe wet aangenomen. Roosevelt was dertien jaar lang de president van de Verenigde Staten geweest, een termijn die veruit de langste is in de geschiedenis van het land. Maar politici vonden dat te lang. Dus werd de 22nd Amendment aangenomen. Daarin staat dat een president slechts twee termijnen mag regeren.

Older posts

© 2018 Leest&Maakt ‘t

Theme by Anders NorenUp ↑

error: Content is protected!!