Tag: Griekenland

Het Trojaanse paard – Vandaag in

Vandaag in 1184 v. Chr. is het eerste Trojaanse paard ter wereld actief. Volgens de historische bronnen begint vandaag de val van Troje.

Als je het de laatste jaren over een Trojaanse paard hebt, heb je het meestal over een naar computervirus dat externe partijen toestaat om in jouw computer in te breken. En eigenlijk is dat niet zo heel anders dan wat het originele Trojaanse paard deed.

De oorlog tussen Griekenland en Troje duurde al tien jaar, maar was volgens Homerus’ Illiad grotendeels onsuccesvol vanwege de muren die Troje omringden. Deze muren, volgens legende gebouwd door de goden Apollo en Poseidon, waren zo dik en sterk dat de Grieken niet in staat waren om door te breken en de stad in te nemen. Om de uitzichtloze oorlog toch te kunnen beëindigen kwam Odysseus met een list. De Grieken zouden zogenaamd vertrekken, en een groot houten paard achterlaten als offer aan de god Poseidon.

Poseidon
Poseidon had niet alleen (gedwongen) geholpen om de muren van Troje te bouwen, hij was ook de god van de zee en degene die paarden had gecreëerd. Om een goede reis terug te hebben van Troje naar Griekenland, moesten de leiders van het Griekse leger de zeegod tevreden stellen. Wij zien een groot houten paard misschien als iets raars, waardoor we niet begrijpen dat de Trojanen voor de list vielen, maar als offerande aan de god van de zee was het niet eens zo’n vreemd idee.

Paard
De Trojanen haalden op 24 april 1184 v. Chr. het paard, dat eenzaam op het strand stond, de stad in om het zelf aan Poseidon te kunnen offeren als dank dat hij de Grieken weer naar de andere kant van de zee zou brengen. Dat bleek echter een catastrofale fout… In de buik van het houten gevaarte zaten namelijk Odysseus en enkele andere Griekse soldaten. Toen de nacht viel wisten zij zichzelf te bevrijden en de poorten van de stad open te zetten. Niet veel later zou Troje tot de grond toe afbranden, en hadden de Grieken de oorlog gewonnen.

De list was bijna mislukt. Volgens Homerus was het Helena, degene die de oorlog had ontketent, die de Grieken bijna had laten verliezen. Toen het paard binnen de Trojaanse muren stond liep ze drie keer om het gevaarte heen, waarin ze de stemmen van de vrouwen van de soldaten nadeed. Odysseus en de anderen misten hun vrouwen zo erg, dat ze zichzelf bijna verraden.

Mythe
Het verhaal van Troje werd lang als mythe beschouwd, er werd gedacht dat de stad nooit zou hebben bestaan. Pas halverwege de 19de eeuw werd het verhaal van Troje geloofd, toen Heinrich Schliemann de archeologische site ontdekte en blootlegde. Uit later onderzoek bleken ook andere dingen uit Homerus’ werk mogelijk een historische lading te hebben, zoals de thuiskomst van Odysseus.

Socrates ter dood veroordeeld – Vandaag in

NaamloosVandaag in 399 v. Ch. wordt de Griekse filosoof Socrates ter dood veroordeeld. Net als Giordano Bruno wordt hij veroordeeld vanwege zijn ideeën en invloed op anderen.

Socrates is één van de belangrijkste filosofen van het oude Griekenland, met zijn beroemde uitspraak “Het enige dat ik weet, is dat ik niets weet.”. Toch kan deze beroemdheid, hem niet redden van de dood. Volgens de Atheense autoriteiten heeft de filosoof zich jarenlang schuldig gemaakt aan het ontkennen van de goden, heeft hij geprobeerd nieuwe goden te creëren, en heeft hij daarom een slechte invloed op de Atheense jeugd. De echte reden tot de veroordeling lijkt echter te zijn dat de filosoof openlijk commentaar had op het bestuur van Athene, en fel tegen de Atheense democratie gekant was.

Socrates wordt op 70-jarige leeftijd ter dood veroordeeld door een jury van 500 Atheense mannen. 280 van hen vinden hem schuldig, 220 niet.

Gifbeker
In het oude Griekenland, of in ieder geval het oude Athene, is het gewoonte dat een ter dood veroordeelde met gif wordt gedood. Dit gif wordt gemaakt van dolle kervel, en men drinkt het uit een beker. Socrates drinkt zijn eigen gifbeker zonder enige weerstand, hoewel het onduidelijk is of er getuigen waren die hem zagen sterven. De ruïnes van Socrates’ cel bestaan nog steeds.

Schrijven
Socrates schreef gedurende zijn leven niets op, zijn leerling Plato deed dit meestal voor hem. Van Plato komen ook de documenten over de veroordeling van zijn leermeester. Plato werd later net zo’n grote filosoof als Socrates, en beiden worden vaak aangehaald in moderne filosofie-lessen.

De eerste Olympische Spelen – Vandaag in

NaamloosVandaag in 1896 begonnen de eerste moderne Olympische Spelen. Om de heropening van dit sportevenement, ooit ontstaan in Griekenland, te eren waren de eerste moderne Spelen dan ook in Athene. Er waren 43 evenementen, in 9 sporten.

De Olympische Spelen waren het grootste evenement in het Oude Griekenland. Ze duurden een paar dagen en waren ter ere van Zeus, de koning der goden. Alle vrij-geboren Griekse mannen mochten meedoen, ook al waren er een vrouwelijke wagenmenners die prijzen wonnen. De Spelen waren zelfs zo belangrijk, dat steden hun oorlogen staakten zolang ze bezig waren. Hun beste krijgers moesten immers meedoen en eer voor hun stadstaat binnenhalen! Het was de Romeinse keizer Theodosius I die in 394 de Spelen uiteindelijk verbood. De keizer redeneerde dat de Spelen waren bedoeld voor een heidense god, en als christelijke keizer van het Romeinse Rijk verbood hij alle heidense rituelen en festivals. Er zijn nog wel spelen gehouden, maar nooit meer in Olympia op de schaal die het was.

Olijftak
Tot 6 april 1896 dan. In Athene deden zestien landen mee, in negen verschillende sporten. 241 (mannelijke) atleten deden mee. Volgens de traditie kregen de winnaars bij elk onderdeel een olijftak, hoewel er ook medailles uitgedeeld werden. Bij de tweede Spelen, gehouden in Parijs in 1900, deden ook vrouwelijke atleten mee. Tijdens de derde Spelen (St. Louis, VS) werden er voor het eerst gouden, zilveren en bronzen medailles uitgedeeld. Vanaf 1992 werden de Winterspelen als apart onderdeel gehouden, twee jaar na elke Zomerspelen. In 2004 werden de Olympische Spelen opnieuw gehouden in Athene, dit keer met 10.625 atleten uit 201 deelnemende landen. De Paralympische Spelen werden in 1960 op ‘Olympisch level’ gehouden.

Sporten
Van alle sporten uit de ‘Oude Olympische Spelen’, zijn atletiek (rennen), de vijfkamp (zij het met andere sporten), worstelen en boksen opgenomen in het programma van de ‘Moderne Olympische Spelen’. Het wagenrennen is afgeschaft, hoewel er nu andere onderdelen zijn op het gebied van de paardensport.

De tempel van Artemis afgebrand – Vandaag in

Wikipedia: Zee Prime

Wikipedia: Zee Prime

Vandaag in 356 v. Ch. werd de beroemde Tempel van Artemis in brand gestoken. Het bouwwerk werd opgenomen in de lijst van zeven oude wereldwonderen, ook al bestaat het al millennia niet meer.

De tempel in Efeze (nu Turkije) was opgedragen aan de godin van de jacht en de maan. Het was een klassieke tempel in Ionische stijl, gebouwd door de architect Cherisiphron. De tempel bestond uit 127 Ionische pilaren, die ieder meer dan 18 meter hoog waren. De tempel, volledig opgebouwd uit marmer, was in totaal ruim 114 meter lang en meer dan 54 meter breed. Binnen in de tempel stonden waterbassins, en de muren waren bedekt met vertoningen van de Amazone-krijgsters. Het beeld van Artemis zelf was op ware grootte gemaakt, in tegenstelling tot de meters hoge beelden van andere goden (zoals die van Zeus in Olympia).

Lokale godin
Niet alleen Artemis werd in de tempel geëerd, de lokale stammen uit het Midden Oosten (toen Asia Minor) vereerden er hun eigen vruchtbaarheidsgodinnen. Zo zijn er in de ruïnes van de tempel beeldjes gevonden van een aard-moeder godin met meerdere borsten, gemaakt uit lokale klei wat erg tegen de gewoonten van de oude Grieken in was.

Brand
Het einde van de Tempel van Artemis was een droeve gebeurtenis die niet had hoeven gebeuren. Het was de Griekse pyromaan Herostratus die de tempel op 21 juli 356 v. Ch. in brand stak. Niet omdat hij iets tegen de godin had, maar omdat hij dacht beroemd zou worden door het bouwwerk in vlammen op te laten gaan. Het was uiteindelijk Alexander de Grote (geboren op 21 juli 356 v. Ch.) die de tempel liet herbouwen, alleen om hem in 262 opnieuw verwoest te zien worden door de Goten. Resten van de tempel zijn later gebruikt bij de bouw van andere gebouwen.

Er is bijna niets meer over van de tempel (het Artemesium). Diens bouwplaats werd ontdekt in 1869, waarna archeologische opgravingen begonnen. Slechts enkele vondsten werden gedaan, waaronder een waterbassin. Alle opgravingen zijn onder gebracht in het British Museum of London. In Efeze (nu Selçuk) zelf staat nog één eenzame pilaar overeind, ter nagedachtenis van dit architectonische spektakel dat zichzelf een Wereldwonder mocht noemen.

Odysseus komt thuis – Vandaag in

MapsVandaag in 1178 voor Christus kwam de legendarische Odysseus thuis op Ithaca. De mythische koning en held uit de Odyssee en de Iliad zou tijdens een zonsverduistering rond het middaguur op het eiland zijn aangekomen.

De Duitser Heinrich Schliemann bewees vanaf 1863 al dat de verhalen van Homerus veel meer waren dan verhalen. In de mythen over helden, goden en bloed (heel veel bloed…) lag een kern van waarheid over mogelijke oorlogen, steden en betrekkingen tussen stadstaten in het Oude Griekenland.

Met die gedachte, dat de (oorspronkelijk gesproken) vertelling wel degelijk een kern van waarheid in zich draagt, werd ook gekeken naar de mythische held Odysseus. Na tien jaar van omzwervingen om van Troje (gelegen in het huidige Turkije) terug te komen naar het eiland Ithaca, zou de uitvinder van het houten paard tijdens een volledige zonsverduistering aan zijn gekomen. Een hele specifieke zonsverduistering zelfs, volgens Homerus. De volledige zonsverduistering zou hebben plaatsgevonden rond het middaguur, en de dagen ervoor stond Venus hoog aan de hemel. Met die informatie konden wetenschappers de aankomst van Odysseus, en de tijd waarin Troje gevallen is, eindelijk ‘vastpakken’. Want een volledige zonsverduistering, precies op het middaguur, is behoorlijk uniek.

Verdoemenis
“The sun has perished out of heaven, and an evil mist has overspread the world.”, was wat Homerus schreef in de Odyssee. Jarenlang werd gedacht dat het hier om een profetie van verdoemenis ging. Maar wie eens een volledige zonsverduistering heeft meegemaakt weet dat het enigszins akelig aanvoelt. Bloemen gaan dicht, dieren worden stil en onrustig en de wereld wordt donker midden op de dag. Naar het fenomeen kijken met het blote oog kan ervoor zorgen dat je blind wordt. Niet echt vreemd dat Homerus deed alsof het het einde van de wereld was.

Omweg
Wie nieuwsgierig is naar die reis van Troje naar Ithaca, dat je daar tien jaar over doet is zelfs in de tijd van de Oude Grieken redelijk onwaarschijnlijk. Het is een reis van nog geen 1000 kilometer, die volgens Google Maps te voet ongeveer 115 uur duurt (daarbij gaan ze niet helemaal uit van de vele liters zeewater waar een mens over het algemeen toch echt niet overheen kan lopen). Maar gesproken geschiedenis werd wel vaker aangedikt als het werd overgedragen.

© 2017 Leest&Maakt 't

Theme by Anders NorenUp ↑

error: Content is protected!!