Tag: geschiedenis (page 1 of 11)

De eerste stap in het verhaal van een Slaaf

De transatlantische slavenhandel is een zwarte pagina in de geschiedenis van de mensheid, een litteken dat nog altijd rauw en zichtbaar is. Slaaf is de eerste stap in kinderen kennis laten maken met deze duistere geschiedenis, doormiddel van het verhaal van een geroofde jongen.

De transatlantische slavenhandel is een deel van de geschiedenis waarin ook Nederlanders veel bloed hebben vergoten. Net als de Engelsen. Amerika is groot geworden over de ruggen van vele mannen, vrouwen, en kinderen die uit Afrika zijn weggevoerd. Het verhaal van Kofi, de hoofdrolspeler in het boek Slaaf, is dus helaas niet uniek. Maar waar Slaaf wel anders is, is dat het alle kanten van de geschiedenis probeert te belichten.

Continue reading

Zijn heel erg veel details nou de De schatten van Afrika?

Afrika: het grootste continent ter wereld, het meest raadselachtige continent ter wereld. Geboorteplaats van de mensheid, van dynastieën, van mythes, en van rijkdom. De schatten van Afrika lijken onuitputtelijk.

Laten we beginnen bij het overduidelijke: De schatten van Afrika is geen beknopte beschrijving van schatten gevonden in Afrika. Ten eerste omdat  het woord ‘schatten’ wordt gebruikt in de brede zin van het woord. Alles dat ooit geld heeft opgeleverd en uit Afrika komt, is een ‘schat’. Daardoor beslaat De schatten van Afrika de gehele geschiedenis van het continent, van enkele van de meest memorabele momenten in de menselijke geschiedenis, tot een paar hele zwarte pagina’s.
Door deze brede kijk op het fenomeen ‘schat’ laat het boek vanaf het eerste deel al zien dat ‘het donkere continent’ niet alleen het op één na grootste van de wereld is, maar mogelijk ook één van de meest ingewikkelde. Het hangt aan elkaar van verschillende bevolkingsgroepen, verschillende verhalen, verschillende instellingen, en vooral van heel veel ingewikkelde conflicten en situaties. En al die situaties worden van begin tot eind uitgelegd en verklaard, wat leidt tot een dik boek met heel erg veel wendingen.

Details
De schatten van Afrika lijkt een basiswerk over de ontwikkeling, en mogelijk uitbuiting, van het Afrikaanse continent te zijn, en de kracht van een basiswerk en dit boek ligt in de details. Details komt dit boek niet te kort, het zijn zelfs zoveel eindeloze details dat je soms het spoor een beetje kwijtraakt tussen alle farao’s, alle oorlogen, en alle intriges. Het gevolg van de details is dat je soms meer het idee hebt een proefschrift te lezen dan een boek. Misschien moet De schatten van Afrika dan ook niet als boek worden beschouwd, maar eerder als naslagwerk, het heeft immers net zo’n (opnieuw gedetailleerd) register.

De schatten van Afrika is, als naslagwerk, van enorme waarde. Booklist beschrijft het als: “Een briljant en belangwekkend werk voor iedereen die Afrika wil begrijpen”, en daar sluit ik me zeker bij aan. Dit boek laat zien dat de meeste conflicten in Afrika een ingewikkelde achtergrond hebben, wat menselijke hebzucht met een land kan doen, hoe vele goede bedoelingen verkeerd zijn afgelopen, maar ook geeft het een kijkje in de menselijke natuur en wat dat met de aarde doet.

De schatten van Afrika
Sinds de tijd van de farao’s is Afrika benijd om zijn rijkdommen. De piramiden, symbolen van welvaart, verbijsterden de rest van de wereld. Eeuwenlang deden legendes over de schatten van Afrika de ronde, en ze trokken onderzoekers en veroveraars aan. Ook Afrikaans land was geliefd; de Romeinen verbouwden graan in Noord-Afrikaanse kolonies om de inwoners van Rome te voeden. Een ander geliefd handelsartikel waren slaven; de afgelopen eeuwen zijn er naar schatting 24 miljoen mannen, vrouwen en kinderen verhandeld. Europese landen namen zowat het hele continent in bezit vanwege katoen, cacao, koffie, rubber, ivoor, goud, diamanten, koper en olie. En nog steeds zijn de rijkdommen van Afrika in trek, misschien nu wel meer dan ooit. De opkomende macht van China heeft de vraag naar Afrikaanse olie en mineralen enorm gestimuleerd.

Martin Meredith. De schatten van Afrika / 9789023488620 / De Bezige Bij

De Noordse mythen zijn de legendes van Scandinavië

Kelten, Vikingen, Germanen, je zou denken dat het allemaal dezelfde volkeren zijn, met dezelfde goden en mythes. Niet dus, blijkt na het lezen van De Noordse mythen.

Eerder schreef ik een recensie over De Keltische mythen, een achtergrond-werk over de herkomst van mythes uit Groot-Brittannië en Ierland, maar er zijn essentiële verschillen tussen deze twee boeken met gelijke titels.

Verhalen
De Keltische mythen en De Noordse mythen liggen qua titels en onderwerpen zo dicht naast elkaar dat het gevaarlijk makkelijk is om ze over één kam te scheren. Ze zullen dan ook dezelfde lezers aantrekken. Het grootste verschil tussen de boeken, zijn de stammen waar de verhalen aan verbonden zijn, en als tweede verschil de manier waarop het onderwerp uitgewerkt is. In tegenstelling tot de Keltische tegenhanger behandelt De Noordse mythes wel degelijk de verhalen door ze te vertellen, in plaats van enkel van historische en archeologische uitleg te voorzien.

Doordat De Noordse mythen de mythes eerst verteld, ontleed voor de lezer, is het te begrijpen waarom ze zo interessant zijn voor hen die de geschiedenis bestuderen. Mythes leren ons meer over het verleden dan je zou denken, er schuilt vaak veel meer onder het oppervlakte en zo ook bij de sagen van de Noren. Leven, dood, moed, verraad, maar ook bijgeloof en angst worden behandeld. Gezien de Noren, net als de oude Grieken en oude Kelten, lang geleden zijn verdwenen moeten we het met hun mythes doen als het gaat om het ontrafelen van hun denkwijzen en morele gedachtegangen. Vandaar dat een boek als De Noordse mythen een stuk nuttiger kan zijn dan je in de eerste instantie zou denken, en daarom zelfs een goed startpunt zou zijn voor geïnteresseerde jongeren.

Patriarchaal
Een waarschuwing moet vooraf gaan aan dit boek. Hoewel interessant, leerzaam, en gemakkelijk te lezen, moet men eraan herinnerd worden dat de oude Noren in de eerste instantie een sterk patriarchale  samenleving hadden, en dat is in hun mythes te zien… De goden zijn bruut, gewelddadig, en vrouwen vaak ondergeschikt of bron van spot. Je kunt hier boos over worden, of je herinneren dat dit bronnen van duizenden jaren geleden zijn en dat zelfs de Vikingen later zouden veranderen naar een maatschappij waar vrouwen (bijna) gelijk waren aan mannen.

De Noordse mythen
Maak kennis met de wereld van Odin, Freyja, Skadi, Loki en al die andere goden uit de Scandinavische mythologie. Aan de hand van de Poëtische Edda en de Edda van Snorri Sturluson schetst mediëvist Carolyne Larrington een levendig beeld van hun avonturen en intriges. Niet alleen de goden en hun helpers (zoals de Walkuren), hun woonplaatsen (Walhalla!) en hun eeuwige tegenstanders (de reuzen) komen aan bod. Ook de door moord, wraak en weerwraak getekende geschiedenis van het geslacht der Völsungen, helden uit de Vikingtijd, wordt uitvoerig besproken. Alles binnen het grote kader van schepping, vernietiging en herschepping van de wereld.

Carolyne Larrington. De Noordse mythen / Athenaeum / 9789025307646

Older posts

© 2018 Leest&Maakt ‘t

Theme by Anders NorenUp ↑

error: Content is protected!!