Tag: Engeland (page 1 of 5)

Koningin Victoria – Vandaag in

Vandaag in 1837 bestijgt koningin Victoria van Engeland de troon. Ze zal één van de meest iconische monarchen van Engeland worden.

Victoria was pas achttien jaar oud toen haar oom, koning William IV, overleed. De man was 64 toen hij koning werd, regeerde nog geen zeven jaar, en is in verhouding in weinig geschiedenisboeken terug te vinden. Omdat geen van zijn eigen kinderen nog leefden, was het zijn nichtje Victoria die na hem de troon besteeg.

Hoewel William IV weinig indruk heeft gemaakt op de Britse geschiedkundigen, is Victoria moeiteloos de geschiedenisboeken ingegaan. De periode van haar regering wordt ook wel de Victoriaanse tijd genoemd. Hier zijn een aantal dingen die je over deze bijzondere koningin moet weten:

  1. De kroning van Victoria was een chaos. Onder andere het koninklijk zegel werd aan de verkeerde vinger geschoven waarna het een uur kostte voordat Victoria hem weer af had.
  2. De trend van trouwen in het wit? Koningin Victoria begon die. Zij trouwde in het wit, met een grote jurk en een witte taart. Dit werd al snel een rage in heel Europa.
  3. Victoria vroeg haar man Albert ten huwelijk, niet andersom. Dit moest omdat Victoria al staatshoofd was toen de twee zich verloofden.
  4. Victoria regeerde 63 jaar over Engeland. Alleen haar eigen achter-achter-kleindochter, Elizabeth II van Engeland, heeft tot nu toe langer geregeerd.
  5. Victoria wordt ook wel de ‘grootmoeder van Europa’ genoemd. Ze kreeg negen kinderen, die allen trouwden met hoogstaande adel. Anno nu zijn bijna alle Europese koningshuizen terug te traceren naar de Britse vorstin.
  6. De hoogste Britse onderscheiding voor het tonen van moed ondanks gevaar voor eigen leven is bedacht door Victoria. The Victoria Cross was bovendien de eerste onderscheiding die iedereen, ongeacht hun rang of klasse, kon ontvangen.
  7. Dankzij de koningin kwamen vrouwen erachter dat een bevalling pijnloos kon zijn. Victoria nam chloroform bij de bevalling van haar tweede kind omdat ze de pijn ondraaglijk vond. Het bleek voor veel vrouwen een wondermiddel.
  8. Koningin Victoria was de meest bekende drager van de genetische ziekte hemofilie, een ziekte die ervoor zorgt dat bloedingen niet snel stoppen. De ziekte verspreidt zich via de vrouwelijke lijn, en zo kwam het terecht bij onder andere de laatste tsarevich van Rusland.
  9. De koningin schreef veel, soms 2500 woorden per dag, en de meesten van haar dagboeken zijn bewaard gebleven.
  10. ‘s Werelds eerste postzegel heeft het portret van koningin Victoria erop.

Thomas More in de Tower – Vandaag in

Vandaag in 1534 wordt Sir Thomas More naar de Tower in Londen gebracht. Hij zou de gevangenis nooit meer als vrij man verlaten.

Anno 2017 is Thomas More voornamelijk bekend door het woord ‘utopie’. De filosoof, advocaat, staatsman, schrijver, en humanist was openlijk tegen geweld en onrechtvaardigheid. Ook pleitte hij voor een ideale samenleving, een wereld zonder kloof tussen arm en rijk waar iedereen een waardig leven kon leiden zonder onderdrukking. More noteerde zijn ideeën in het boek Utopia, waarmee hij de eerste was die dit woord gebruikte.

Geweld
More vond een bijzondere sparringspartner voor zijn humanistische denkbeelden, namelijk de Engelse koning Henry VIII. De twee ontwikkelden al snel een langdurige vriendschap gebaseerd op intellectuele discussies en gedeelde interesses. De vriendschap zorgde voor een vertrouwensband die er uiteindelijk voor zorgde dat More benoemd werd tot de functie van Lord Chancellor. Als vertrouweling en adviseur pleitte de humanist tegen oorlogen en voor verdragen tussen Engeland en andere Europese koningshuizen.

Ondanks zijn instelling tegen geweld was More nog altijd een man uit de zestiende eeuw, een tijd waarin veel beslissingen met harde hand werden uitgevoerd. De Lord Chancellor was naast humanist ook een fanatiek katholiek, loyaal aan kerk en paus. In zijn functie als intellectueel had Henry VIII geadviseerd bij het schrijven van enkele pamfletten tegen Luther. More zag het protestantisme als de grootste bedreiging van Europa en dat de koning fel tegen de reformatie was, was voor de humanist een geruststelling.
Deze geruststelling was echter van korte duur, toen de paus Henry’s verzoek tot een scheiding van Catharina van Aragon afwees begon de vorst zich van het Vaticaan af te keren. More was erop gebrand het katholieke geloof staande te houden in Engeland, en als Lord Chancellor beval hij tot massale boekverbrandingen, het verbieden van bijbels in andere talen dan het Latijn, en veroordeelde hij praktiserende protestanten zonder wroeging tot de brandstapel.

Breuk
More’s en Henry’s onenigheid over de kerkelijke leer, en vooral over Henry’s scheiding, zorgde uiteindelijk voor de barst in hun vriendschap. Toen Henry VIII zijn breuk met de katholieke kerk definitief maakte door de anglicaanse kerk op te richten, waarvan hij als koning het hoofd was, diende More zijn ontslag in en trok zich terug van het hof. De voormalig staatsman ontliep daarmee de eed van trouw aan Henry VIII als hoofd van de nieuwe kerk, waar iedere Engelsman wettelijk toe verplicht was. More’s keuze leek de enige manier om zijn geloof en Henry’s vriendschap te kunnen behouden, tot de advocaat de fout maakte te weigeren aanwezig te zijn bij de kroning van Anne Boleyn.
Het is nooit duidelijk geworden of Henry dit echt als persoonlijke belediging heeft gezien, wel is bekend dat de vorst vrij plotseling van zijn voormalig vriend eiste dat ook deze de eed zou afleggen. More weigerde dit, met als resultaat dat hij op 17 april 1534 in de beruchte Tower of London werd opgesloten.

More heeft uiteindelijk nooit de eed afgelegd, trouw als hij was aan de paus, hoewel hij aan zijn vrouw en kinderen schreef het hen niet kwalijk te nemen dat zij het wel deden. Gezien weigeren gelijk stond aan hoogverraad, werd de humanist uiteindelijk samen met bisschop John Fisher ter dood veroordeeld. More’s laatste woorden waren: “The king’s good servant, but God’s first.”

Koningin Elizabeth II van Engeland – Vandaag in

Vandaag in 1952 bestijgt Elizabeth II van Engeland de troon. Op het moment is ze ‘s werelds langst regerende vorst.

De dood van koning George VI betekende (uiteraard) het begin van de regeerperiode van Elizabeth II. Haar vader overleed op 5 februari 1952, maar Elizabeth was op dat moment niet in Engeland aanwezig. Ze was op officieel bezoek in Kenia en bevond zich in de jungle om wilde olifanten te bestuderen. Daarom bereikte het nieuws van haar vaders dood, en haar eigen ‘koningschap’ haar pas op 6 februari. Vanaf die dag was Elizabeth de vorstin van het Verenigd Koninkrijk, Canada, Australië, Nieuw-Zeeland, Zuid-Afrika, Pakistan, en Ceylon (nu bekend als Sri Lanka).

Oorlog
Bij haar terugkomst in Engeland werd Elizabeth ontvangen als de nieuwe koningin. Vanwege haar naam werd er meteen een verband gelegd met Elizabeth I, er werd dan ook gehoopt op een nieuwe ‘Elizabethaanse periode’. Maar in 1952 was Engeland heel anders dan in de 16de eeuw, zo was het land nog altijd aan het herstellen van de verwoestende kracht van de Tweede Wereldoorlog. Bovendien was er onrust in Afrika en Azië, waar de roep om vrijheid van Europa steeds luider werd. In 1952, tijdens Elizabeth’s bezoek, waren er ook in Kenia opstanden tegen de Britse kolonisator. Deze opstanden leidden uiteindelijk tot een bloederige strijd tussen de Britten en de Keniaanse Mau Mau, een zwarte pagina in de Britse geschiedenis, en de onafhankelijkheid van Kenia. De periode tot en met de jaren ’60 kenmerkte zich door de dekolonisatie, een proces waarbij Afrikaanse en Aziatische landen zich los maakten van de Europese overheersers.

Niet alleen in de (voormalige) koloniën zag Elizabeth haar land strijd voeren, ook in eigen land vloeide bloed tijdens haar regeerperiode, zoals de strijd in Noord-Ierland (waarbij meer dan 3000 doden vielen) en de Falkland Oorlog.

Heden
Het Britse rijk is erg veranderd sinds 1952, hoewel het nog steeds het grootste van de wereld is. Op dit moment regeert Elizabeth over het Verenigd Koninkrijk, Antigua en Barbuda, Australië, de Bahama’s, Barbados, Belize, Canada, Grenada, Jamaica, Nieuw-Zeeland, Papoea Nieuw Guinee, Saint Kitts en Nevis, Saint Lucia, St Vincent en de Grenadines, de Solomon eilanden, en Tuvalu.

Dat Elizabeth II nog altijd regeert, komt door een belofte die zij deed toen ze 21 jaar oud was. Op de nationale radio beloofde zij toen al dat ze zou regeren tot haar dood, en dat ze ten alle tijden haar land zou dienen. In de jaren heeft ze vele bewonderaars gekregen, maar ook een aantal critici. De populariteit van haar kleinzoon William heeft de Britse monarchie wel weer iets sterker gemaakt.

Magna Carta – Vandaag in

NaamloosVandaag in 1215 wordt de Magna Carta getekend. Het is de eerste keer dat de macht van een koning wordt ingeperkt op gronden die later het begin van de moderne democratie zouden zijn.

De Engelse koning John (in het Nederlands Jan zonder Land) heeft er in 1215 een behoorlijke bende van gemaakt. Hij heeft de oorlog met Frankrijk verloren, waardoor Normandië niet langer Engels grondgebied is. Die oorlog heeft behalve veel levens, ook erg veel geld gekost. Geld dat de koning vergaarde door extreem hoge belastingen te eisen, en door het bezit van kerken te verkopen. Hierdoor heeft John zich niet alleen onpopulair gemaakt bij het gewone volk, ook de paus en de lokale edelen zijn de koning zat.

Het is de aartsbisschop van Canterbury die er genoeg van heeft. Hij roept de edelen bij elkaar om de koning te dwingen zich niet langer met de kerk, en het grondgebied van de lagere adel te bemoeien. Om dat voor elkaar te krijgen moet een document worden opgesteld dat koning John moet tekenen. Koningen hebben namelijk eerder beloftes gedaan, maar die vaak genoeg gebroken. Met een officieel document hopen de edelen dat die beloftes niet langer gebroken kunnen worden.
Gezien de kerk en edelen met een grotere macht zijn dan de onpopulaire koning, en op 15 juni 1215 tekent John het document dat wij kennen als de Magna Carta in Runnymede. Het document bindt hem aan de belofte dat hij niet langer iets te zeggen heeft over de kerk en diens bezittingen, en dat hij de lokale wetten van baronnen en graafschappen moet respecteren. Ook mocht hij niet zomaar meer wetten veranderen of belastingen bepalen, dit moest nu worden gedaan in overleg met raadsleden. Interessant is ook clausule 39, waarin stond dat men niet zomaar meer bestraft mocht worden tenzij diegene daartoe was veroordeeld door een eerlijk vonnis.

Mislukking
Hoewel eerlijke rechtsgang en een parlement in het heden de basis zijn van de meeste landen, was de Magna Carta in de eerste instantie een mislukking. Koning John negeerde het document vrijwel meteen weer en probeerde de opstandige edelen en kerk zwaar te onderdrukken, wat leidde tot een burgeroorlog in Engeland. In 1216 nam John’s zoon, koning Henry III, de Magna Carta echter wel weer aan. Hoewel hij pas in 1225 officieel als wet in werd gevoerd, door dezelfde Henry III.

 

Datum
Er is enige discussie gaande over de datum waarop de Magna Carta zou zijn getekend. Eigenlijk duurde het onderhandelen met de koning meerdere dagen, en daarvoor waren de edelen al veel langer bezig met het opstellen van het document en het onderhandelen met elkaar. Maar gezien 15 juni, van het 17de regeringsjaar van koning John, als zodanig op de originelen van het document staan wordt 15 juni als de ‘geboortedag’ van de Magna Carta gezien.

Er bestaan nog vier kopieën van de Magna Carta, waarin deze datum te zien is. Twee daarvan liggen in het British Museum.

Robin Hood
Jan zonder Land, in het Engels John, was ook de koning uit de legende van Robin Hood. Dit verhaal maakt de onvrede van het gewone volk over hun koning maar al te duidelijk, net als in de Disney film die er over Robin Hood gemaakt werd.

 

Elfjes, in alle soorten en maten

Engeland is er klaar mee! Waarmee? Honden die op de stoep poepen? Regen? Thee?! Nee, met deurtjes voor feeën. 

800px-Tulilautta3[1]Je leest het goed, het Engelse dorp Wayford ondervindt overlast van elfjes! Nou ja, van mensen die deurtjes voor de wezentjes in bomen schroeven. De bomen worden aangetast door de roestige schroeven, en het is ook niet goed voor ze als er teveel met de bast wordt geknoeid. Sommige mensen verwijderen echter niet alleen de bast, ze snijden ook hele huisjes in de kern van de boom, direct achter het deurtje! Die roestige spijkers zijn trouwens niet alleen gevaarlijk voor de bomen. Als ze los raken kunnen mensen en dieren erop trappen en zichzelf zo verwonden.

De deurtjes zijn bedacht voor kinderen, die er een briefje met een wens kunnen achterlaten. De elfjes zouden deze in vervulling kunnen laten gaan.

Lief?
In Engeland zijn elfjes lief en behulpzaam, maar er zijn heel wat verhalen over magische (fee-achtige) wezens die niet altijd even vriendelijk zijn. Een lijstje met verschillende feeën (of andere wezens van die aard), in alle soorten en maten:

  1. Als er een land (of gebied) is met veel verhalen over feeën en ander wezens, dan is het Groot-Brittannië wel. Dieren, meermensen, reuzen, draken en zeer veel natuurwezens komen in de mythologie van de Britse volkeren voor. Één van deze mythes is die van de Brownies.
    Brownies zijn kleine magische wezens die bruine kleren dragen. Ze zijn meestal verbonden aan een huis of familie en doen ‘s nachts klusjes in huis om de bewoners te helpen. Geen vuiltje aan de lucht dus, tot de mensen ze beledigen… Dan kunnen ze behoorlijk kwaadaardig worden. De enige manier om van boosaardige brownies af te komen is het achterlaten van (bruine) mantels en hoeden, zodat ze vertrekken naar een nieuw huis.
  2. Salamanders werden lange tijd ook gezien als ondersoort van feeën, of in ieder geval van natuurgeesten. De beesten zouden zijn ontstaan uit vuur dat zeven jaar achter elkaar brand. Volgens de beschrijvingen zijn ze ondeugend en zelfs in staat zijn om hele huizen af te branden omdat ze uit vuur bestaan! De mythe van vuurspuwende salamanders werd tot en met de Renaissance geloofd.

    Photo credit: Foter.com

    Photo credit: Foter.com

  3. Mythes over natuurwezens en feeën komen niet uit de Middeleeuwen. De oude Grieken geloofden in nimfen. Deze wezens waren vaak lagere goden die lokale bossen en rivieren beschermden. Nimfen werden vaak verbonden aan Artemis. Zeenimfen, Naiads, kwamen veel in contact met Poseidon.
  4. In Ierland lopen Leprechaunen rond. Dit zijn magische wezens die in staat zijn te verschijnen en verdwijnen waar ze maar willen. In de Ierse legendes zijn ze vaak verbonden met potten goud of zakken zilver, die degene die een leprechaun weet te vangen kan krijgen. Die pot goud aan het einde van de regenboog? Nou, die wordt dus bewaakt door zo’n leprechaun.
  5. De strijdvaardige Elven die wij kennen van films komen uit de Noorse mythologie. De ‘lichte elven’ dienden de goden, de ‘donkere elven’ woonden in grotten en lijken meer op trollen. Tolkien deed veel inspiratie op in de Noorse legenden.
  6. Er zijn ook verhalen over ‘changelings‘, voornamelijk in Europa en Azië. Een pasgeboren baby wordt dan door elfen verwisseld met een elfenbaby.  Waar de legende van changelings vandaan komt is niet duidelijk, maar het lijkt een uitleg te zin voor vreemd gedrag bij jonge kinderen en jonggestorven baby’s. Elfenbaby’s gedragen zich namelijk anders dan mensen, en vaak overleven ze de verwisseling niet.
  7. De beroemdste feeën zijn mogelijk de bewoners van het mythische eiland Avalon. Deze wezens zijn in staat om naar de mensenwereld te reizen wanneer hun hulp het hardste nodig is. De Vrouwe van het Meer, die de ridder Lancelot grootbracht en koning Arthur zijn zwaard Excalibur gaf, is één van de bewoners van Avalon. Oberon en Titania, belangrijke figuren in Shakespeare’s ‘A Midsummer Night’s Dream‘, zijn afkomstig van hetzelfde mythische eiland.
  8. Nog zo’n beroemde fee is de tandenfee. Het gebruik om melktanden na het wisselen te bewaren stamt waarschijnlijk uit de Middeleeuwen. Het gerucht ging toen dat heksen tanden konden gebruiken om iemand te vervloeken en dus bewaarde (of verbrandde) je de uitgevallen tanden om te voorkomen dat ze in de verkeerde handen vielen.
  9. De Donas de fuera zijn de feeën van Sicilië. Deze wezens wisten mensen over te halen zich bij hen aan te sluiten voor groepsrituelen, die altijd ‘s nachts plaatsvonden. De Inquisitie veroordeelde de menselijke donas bijna net zo streng als ze deden bij de heksenvervolging. De donas hadden wel het geluk dat ze door hun mede-Sicilianen zelden werden aangegeven bij de Inquisitie. De Sicilianen geloofden dat de vrouwen goede natuurgeesten waren.
  10. De Gaelic-sprekende volkeren hebben het in hun folklore over de Aos, een volk met bovennatuurlijke krachten. De Aos Sí zouden onder andere in de vorm van natuurgeesten verschijnen, maar in de loop der jaren zouden ze zich ondergronds hebben teruggetrokken om weer tevoorschijn te komen als hun tijd gekomen is.
  11. In alle landen is er een vorm van de Will o’ the WispDeze bollen licht zouden geesten zijn die verdwaalde reizigers helpen uit moerassen te komen. Maar soms zijn ze kwaadaardig en laten ze de reiziger nog verder verdwalen, met vaak dramatische gevolgen.
  12. In Europa werden feeën vaak in twee soorten verdeeld. In Schotland heette deze groepen Seelie en Unseelie. De Seelie waren feeën die af en toe een grapje uithaalden maar geen kwaad in de zin hadden, en soms zelfs mensen hielpen. Unseelie zijn kwaadaardige wezens die de mens schade toe willen brengen.

Het internet staat vol met duizenden verhalen, mythes en meer. Want de bekendheid van feeën is natuurlijk alleen maar groter geworden sinds het ontstaan van tekenfilms. Voor wie meer wil weten en lezen, klik hier.

Older posts

© 2017 Leest&Maakt 't

Theme by Anders NorenUp ↑

error: Content is protected!!