Tag: Eerste Wereldoorlog (page 2 of 3)

De Hobbit gepubliceerd – Vandaag in

Tolkien tekende zelf de cover

Tolkien tekende zelf de cover

Vandaag in 1937 wordt het boek The Hobbit, van J.R.R. Tolkien gepubliceerd. “In a hole in the ground there lived a hobbit.”, waren al snel wereldberoemde woorden.

John Ronald Reuel Tolkien was vanaf jonge jaren gefascineerd door verhalen, wat zich ook toonde in een essay dat hij schreef over het verhaal Beowulf. Hij was hoogleraar in de Engelse taal- en letterkunde, dichter, theoloog en filoloog en de Beowulf werd een grote inspiratiebron voor Tolkien.

The Hobbit was Tolkien’s eerste boek, en de eerste keer dat de wereld van het wezen ‘de hobbit’ hoorde. In de eerste instantie werd het boek door critici de grond ingeboord, het zou te grotesk en kinderlijk zijn. Tolkien zei daarop dat hij het verhaal ook had geschreven op basis van verhaaltjes die hij voor zijn eigen kinderen verzon. Zo schreef hij ook elk jaar brieven namens hen naar de Kerstman, die hij later bundelde in het boek Brieven aan de Kerstman. Ondanks alle kritiek werd het verhaal van de queeste van Bilbo Baggings meteen een verkoopsucces, waardoor Tolkien de mogelijkheid kreeg om meer te gaan schrijven. Op verzoek van zijn uitgevers leverde hij een nieuw manuscript aan, over elfen en tovenaars. De uitgevers wezen het echter af, ze wilden meer over de hobbits lezen! Zo ontstond uiteindelijk de Lord of the Rings saga. Inmiddels zij n de beroemde werken van Tolkien ook zeer succesvol verfilmd.

Leven
Tolkien heeft veel momenten uit zijn eigen leven gebruikt bij het maken van The Hobbit. Zo werd een wandelvakantie in Zwitserland de setting voor Bilbo Baggings reis door de Nevelbergen. De Eerste Wereldoorlog, waar hij als soldaat in diende tijdens de Slag aan de Somme, werd de inspiratiebron voor de grote slag die in het boek plaatsvindt. “Victory after all, I suppose! Well, it seems a very gloomy business.”, is een zin uit het boek dat op die slag is gebaseerd. Voor de rest was zijn kennis over de Noorse mythologie en Engelse literatuur genoeg om een betoverend verhaal te creëren.

Het feit dat de wereld van Tolkien erg low-tech is, is vanwege Tolkiens eigen houding jegens moderne technologie waar hij geen fan van was. In interviews gaf de schrijver aan zelf een soort hobbit te zijn, met een liefde voor tuinen, bomen en akkers. Hij rookte zelfs pijp en hield van simpel eten.

 

In Flanders Field gepubliceerd – Vandaag in

NaamloosVandaag in 1915 publiceerde het Engelse tijdschrift Punch Magazine het gedicht ‘In Flanders Field’. Het gedicht werd wereldberoemd en wordt in vele landen nog steeds gebruikt wanneer men over de Eerste Wereldoorlog schrijft.

Het was de Canadese militaire arts John McCrae die het gedicht schreef. In de eerste instantie werd het anoniem gepubliceerd, nadat The Spectator had geweigerd het te publiceren. McCrae schreef het gedicht na de langdurige en verwoestende slag in de omgeving van Ieper, in de lente van 1915.

Vriend
Het verhaal gaat dat McCrae het gedicht schreef na het sneuvelen van zijn vriend Alexis Helmer. Helmer kwam op 2 mei 1915, op 22-jarige leeftijd om het leven toen hij werd geraakt door een Duitse granaat. McCrae, Helmers vriend en majoor, leidde de ceremonie toen Helmers resten werden begraven. Gezien zijn graf later nooit is teruggevonden, werd Helmers naam genoteerd op de muren van de Menenpoort in Ieper, waarop de namen van 54.896 gesneuvelde soldaten genoteerd staan waarvan geen bekend graf is aangetroffen. Helmer staat genoteerd op paneel 10.

Het gedicht In Flanders Field gaat over klaprozen (poppies). Klaprozen groeien namelijk erg goed in pas omgewoelde grond, wat er door de bommen en granaten op het slagveld van de Eerste Wereldoorlog genoeg te vinden was. In de lentes kleurde de slagvelden dan ook rood van de bloeiende klaprozen. Dat zag McCrae om zich heen toen hij zijn gedicht schreef. De klaproos is nog altijd het officiële symbool voor de Eerste Wereldoorlog. Net als op veel plekken waar de oorlog wordt herdacht, de eerste twee alinea’s van het gedicht zijn gedrukt. De derde alinea was zo ‘oorlogszuchtig’ en ‘nationalistisch’ volgens critici, dat dat vaak wordt weggelaten.

McCrae
Dokter en majoor John McCrae zag zelf het einde van de oorlog ook niet. Terwijl hij aan het hoofd stond van het Derde Canadese Ziekenhuis, in Boulogne, kreeg hij longontsteking. Terwijl hij werd afgevoerd kreeg hij te horen dat als hij hersteld was, hij als eerste Canadees ooit was aangenomen bij het Eerste Britse Leger. Na vijf dagen van ziekte stierf hij op 28 januari 1918 aan een combinatie van longontsteking en hersenvliesontsteking. De oorlog eindigde op 11 november 1918. McCrae werd met militaire eer begraven op Wimereux Cemetery, waar hij nog altijd ligt. De processie werd geleidt door fakkels, en zijn paard. In de stijgbeugels van het zadel stonden McCrae’s rijlaarzen, in de verkeerde richting, zoals gebruik was.

Het rauwe verhaal van de Bloedbroeders

Na de Eerste Wereldoorlog stortte Berlijn, en heel Duitsland eigenlijk, in. De economie, de samenleving, de mensen, er bleef niets van over. Vele jonge jongens en meisjes waren hier de dupe van, en ze klitten samen op de straten van Berlijn. Daar ontstonden bendes. Bendes zoals de Bloedbroeders.

Opmaak 1Het verhaal van dit boek, is een boek op zich. De journalist Ernst Haffner schreef in 1932 zijn enige roman, Jugend auf der Landstraße Berlin. Maar het was niet de juiste tijd, of het juiste land om een boek over de ontberingen van het Duitse volk te schrijven. De nazi’s kwamen een jaar later aan de macht, bestempelden het boek als on-patriottisch en het leeuwendeel van de oplage belandde op de brandstapels. Pas in 2013 werd deze verloren gewaande roman opnieuw uitgegeven in Duitsland. Van Haffner is na 1938 geen enkel spoor meer te vinden. Wat er met de schrijver is gebeurd, is onduidelijk.

Bloedbroeders gaat over de ontberingen van de jeugd na de Eerste Wereldoorlog. Verscheurde gezinnen, armoede en criminaliteit dreef hen tot een leven op straat. In Berlijn komen deze jongens samen om in bendes te opereren. Haffner legt dit verhaal vast via de bende ‘De Bloedbroeders’. Alle jongens kiezen hun eigen weg maar toch horen ze bij elkaar, tot elkaar veroordeeld door het lot. Ik neem niet graag het woord ‘filmisch’ in de mond, maar zo wordt het wel beschreven. Je voelt de winterkou, de honger en leeft mee met de pijn van de jongens.

Toch ontbreekt er hier en daar wat. De bende heeft weinig diepgang, terwijl de losse verhalen van de jongens je diep kunnen raken. Hard werken om toch een toekomst op te bouwen, is immers een stuk aangrijpender dan zakkenrollen voor de kost. Het zijn uiteindelijk Ludwig en Willi die het meeste persoonlijkheid krijgen, waar de rest van de bende blijft bestaan uit tweedimensionale figuren waar een echt gevoel in ontbreekt. Maar het boek is niet dik en zeker interessant om te lezen als je nieuwsgierig bent naar het menselijke gezicht achter het Duitse interbellum. En het verhaal van Ludwig en Willi is zeker de moeite waard. Want zij bewijzen dat er altijd nog ergens een lichtje brandt.

Bloedbroeders
In de jaren dertig zwierven duizenden dakloze jongeren door de straten van Berlijn. Velen waren het slachtoffer van de precaire economische situatie. Anderen kwamen uit gezinnen die door de Eerste Wereldoorlog waren ontwricht. Vaak verkozen ze een leven op straat boven het harde bestaan in een opvoedingsgesticht, waardoor ze veelal in de criminaliteit en prostitutie terechtkwamen. Om niet alleen te staan, werden ze lid van bendes die niet alleen veiligheid, maar ook vriendschap boden.

Ernst Haffner. Bloedbroeders / De Bezige Bij / 9789023486237

« Older posts Newer posts »

© 2019 Leest&Maakt ‘t

Theme by Anders NorenUp ↑

error: Content is protected!!