De laatste tijd is er natuurlijk een enorme discussie over geloven, geschiedenis, vluchtelingen, en nog veel meer. Brian Catlos springt in op de discussie met zijn historische boek Koningen, kruisvaarders & kaliefen.

9200000036326626[1]De wereld is lastig, en geschiedenis is nog gecompliceerder. Als je ook nog geloof betrekt in de discussie, wordt het gesprek nog ingewikkelder. Catlos probeert in zijn boek Koningen, kruisvaarders & kaliefen deze drie te combineren tot een begrijpbaar geheel.

Geschiedenisboek
Een geschiedenisboek heeft vaak de neiging langdradig en saai te worden, het spannend en toch feitelijk houden is lastig. Catlos waagt echter een goede poging tot een spannend geschiedkundig overzicht. Met veel oog voor detail, goed bronnenonderzoek, en duidelijk taalgebruik weet de schrijver ruim 400 jaar geschiedenis op papier vast te leggen.

En dat zijn dan 400 jaar van bloedige taferelen in zowel Europa als het Midden-Oosten, waarin de geschiedenis zichzelf vaak herhaalt. Catlos’ conclusie lijkt vooral te zijn: als het gaat om strijd en macht verschillen koningen, kruisvaarders, en kaliefen nauwelijks van elkaar. Ze hebben misschien verschillende religies, maar ooit deelden ze steden en grondgebieden. Ze dreven allemaal handel, onderhielden diplomatieke contacten, en voerden oorlog (vaak tegen elkaar). Catlos spaart niemand in zijn verhalen over intriges, historische leugens, vrede, en oorlog. De lezer krijgt daardoor een uitgebreid beeld van verschillende kalifaten in de wereld, tegelijk met een lesje over de Kruisvaarders (die nogal hebben huisgehouden in Jeruzalem nadat ze dat weer innamen).

Feiten
In 400 pagina’s laat Catlos je kennismaken met de islam en een gedeelte van diens geschiedenis.  De schrijver neemt geen politiek standpunt in, en mengt zich niet verdere discussies over religie. Dit is een boek over historische feiten, die met behulp van archeologie worden onderbouwd. Feiten, en enkel feiten. Soms kan het echter wat verwarrend worden, gezien veel heersers dezelfde namen hebben (zoals Nederland een hele sloot Willem’s hebben gehad). Maar voor wie een breder en feitelijk inzicht wil in de islam en Europa is Koningen, kruisvaarders & kaliefen een interessant boek om te beginnen.

Koningen, kruisvaarders & kaliefen
De jihad lijkt in het hedendaagse Midden-Oosten weer helemaal terug te zijn. Dat hoeft niet te verbazen, zeggen velen, want godsdienstoorlogen waren er al in de vroege middeleeuwen. Ook toen dreef het geloof in God, Allah of Jahweh volkeren tot gruwelijke daden. Maar is dat wel echt zo?
In Koningen, kruisvaarders en kaliefen zetten we voet aan wal in het Middellandse Zeegebied van de elfde eeuw, vlak voor de Eerste Kruistocht. Historicus Brian A. Catlos beschrijft levendig de tactische manoeuvres, de godsdienstige disputen en de kleurrijke figuren van die tijd. Zijn verrassende conclusie: religieus extremisme was destijds niet zo belangrijk als tegenwoordig wordt verkondigd. Net als vandaag werd politiek bedreven op basis van eigenbelang, persoonlijkheid en ideologie. Contacten tussen de verschillende religies verliepen meestal vreedzaam en de ontmoeting tussen het christendom en de veel verfijndere islam legde zelfs de basis voor het moderne denken.

Koningen, kruisvaarders en kaliefen is unieke geschiedschrijving die een verfrissende kijk biedt op begrippen als geloof en macht.

Brian Catlos. Koningen, kruisvaarders & kaliefen / De Bezige Bij / 9789085426516