Share this

Boeken over pesten komen veel voor in de Nederlandse jeugdliteratuur, omdat pesten iets is waar kinderen vaak mee worden geconfronteerd. Justins rivaal probeert een andere aanpak in het vertellen van het verhaal.

Volgens het laatste nieuws neemt het pestgedrag op school af, maar als je de verhalen van kinderen zelf hoort lijkt dat nauwelijks het geval. Het verandert hoogstens. Vandaar dat boeken over pesten, en hoe je kunt omgaan met pestgedrag, altijd belangrijk zullen blijven binnen de jeugdliteratuur. Carry Slee schreef met Spijt misschien wel een van de heftigste boeken over pesten die ik zelf ooit heb gelezen, en met de nasmaak van dat boek nog in mijn mond sloeg ik Justins rivaal open. Het idee dat het verhaal werd geschreven met daarin ook de uitleg waarom sommige mensen juist pesters zijn, zich zo intens gemeen kunnen gedragen, leek me een interessante insteek. Het was alleen jammer dat dat gegeven net niet goed uit de verf komt in het boek.

Heftig
Justins rivaal is een goed boek, dat zware onderwerpen waar kinderen weinig tot niet over praten aanboort waardoor de lezer zich niet alleen kan herkennen maar zich mogelijk ook niet meer zo alleen voelt in de worsteling. Daarnaast worden de personages zodanig geteisterd door hun demonen en verledens dat je van de eerste tot de laatste pagina uit moet lezen om je nieuwsgierigheid tevreden te stellen. En gelukkig hoeft dat niet lang te wachten, het boek is niet al te dik en het tempo waarin alle gebeurtenissen elkaar opvolgen is hoog. Hierdoor loop je nooit het risico dat de verveling toeslaat, of de neiging het boek weg te leggen. maar er schuilt ook een zwakte in.

Onderwerp
Pesten is een zwaar onderwerp. Opgroeien en over dingen heenstappen ook. Deze twee onderwerpen kunnen ieder makkelijk een boek vullen, maar vaak worden ze gecombineerd tot een heftige roman die herkenbaar is voor kinderen. Justins rivaal wil duidelijk niet te dik worden, om te voorkomen dat het jonge lezers misschien afschrikt, maar tegelijk wel het hele verhaal belichten. En juist daar ligt de zwakte op de loer.

Wanneer je een personage wil laten ontwikkelen heeft hij/zij juist tijd en ruimte nodig. Lydia Rood, een “oude rot in het vak” weet dit als geen ander, maar net Justin krijgt die ruimte niet. In het verhaal niet, en in het boek niet. Naast pesten en opgroeien, komen ook PTSD, jaloezie, en zelfs lichte eetstoornissen naar voren in een zeer beperkte hoeveelheid pagina’s. Het gevolg is dat het verhaal goed is, maar vreselijk gehaast voelt. Het is moeilijk om een echte band te krijgen met Justin, of om Max echt te begrijpen. En de openbaringen van Danilo missen daardoor net iets aan effect.

Zoals eerder gezegd is dit boek een goed boek om kinderen te laten inzien dat ze vaak niet alleen zijn, dat er anderen zijn die hen begrijpen en weten wat ze doormaken. Dat praten helpt, dat je samen sterker staat. Maar de vraag is of Justins rivaal echt het juiste boek is om dat besef voor langere termijn door te laten dringen.

Justins rivaal
Schelden, in de sloot duwen… Justin wordt gepest. Als hij ontdekt dat pestkop Danilo het zwaar heeft thuis, besluit Justin hem te helpen. Maar hoe ver ga je voor een van de grootste pestkoppen van de klas?

Lydia Rood. Justins rivaal / Leopold / 9789025875442

 

Share this