Share this
Wikipedia: Benh LIEU SONG

Wikipedia: Benh LIEU SONG

Vandaag in 1793 wordt ‘s werelds eerste ‘openbare dierentuin’ geopend, in Parijs. Dierentuinen bestaan al sinds de oudheid in alle vormen en maten, maar vaak zijn deze privé-bezit die maar heel zelden voor het publiek open zijn.

De geschiedenis van dierentuinen dateert terug tot de farao’s. Zij lieten vaak exotische dieren uit de verste gebieden binnen hun rijk halen om te houden in privé vertrekken. Deze dieren speelden ook belangrijke rollen in de Egyptische godenleer, waar veel godheden dierenkoppen hebben. Ook bij de Grieken en Romeinen onderhielden hoge edelen privé dierentuinen, die soms opengesteld werden voor een geselecteerd publiek. Dieren werden gehouden als teken van macht, voor het vermaak in de arena’s, maar ook om onderzocht te worden voor wetenschappelijke doeleinden.

Menagerie
In Europa bezaten verschillende vorstenhuizen privécollecties van dieren, zogenaamde menagerieën, op hun landgoederen, als teken van welvaart en macht. De oudste hiervan is de Tiergarten Schönbrunn in Wenen, die is opgericht door de Habsburgse monarchie. Een jaar daarna werd de Ménagerie du Jardin des Plantes in Parijs opgericht.
Maar waar de Habsburgse keizer zijn dierentuin wel had opengesteld voor het publiek, werd uiteindelijk alleen de rijke elite toegang verschaft net als bij andere koninklijke menagerieën. Het gewone publiek was niet welkom! Hierin was de Ménagerie du Jardin des Plantes anders. Oorspronkelijk was de menagerie in Versailles het privébezit van de Franse koningen, zoals Lodewijk XIV. De dierentuin was nooit als publieke plek bedoeld, maar de Franse Revolutie maakte daar een einde aan. Met de koning weg en het volk aan de macht, werden de dieren verhuisd naar Parijs. Daar werd het Muséum d’Histoire Naturelle door de republikeinen opgericht, een openbaar instituut dat voor alle burgers (arm of rijk) toegankelijk was. Hiermee bezat Frankrijk ‘s werelds eerste echte openbare dierentuin. Uiteindelijk zouden bijna alle adellijke menagerieën dit systeem volgen.

Oorlog
Veel dieren overleefden het begin van de nieuwe dierentuin niet, onder andere vanwege een tekort aan voedsel. Daarom werd er steeds gezocht naar nieuwe ‘aanwinsten’. In 1798 kwamen de eerste twee olifanten aan in Parijs, nadat zij in Nederland waren buitgemaakt uit Het Loo. De arme dieren hadden er een voettocht van 23 maanden op zitten! In 1827 schonk de Ottomaanse Muhammed Ali Parijs de eerste giraffe.

De dierentuin van Parijs heeft veel moeilijke periodes gekend, zoals de Frans-Pruisische Oorlog. Vanwege de hongersnood in het omsingelde en belegerde Parijs, werden de werknemers van de dierentuin gedwongen alle eetbare dieren te slachten! Waarna de dierentuin ook nog eens onder vuur werd genomen door kanonnen en bijna geheel verwoest werd. Dan hadden de dieren in Artis het in de Tweede Wereldoorlog beter…

Dierenwelzijn
Het herbouwen van de dierentuin zorgde wel voor hervormingen, want rond deze tijd in de 19de eeuw werd er steeds meer aandacht besteed aan het welzijn van dieren in dierentuinen. Deze doorgaande veranderingen zorgen er tot op de dag van vandaag voor dat veel dierentuindieren betere levens krijgen, en soms zelfs weer terug in het wild worden uitgezet door fokprogramma’s.

Share this