Category: Linda Graaft (page 1 of 2)

Voeten wassen!

Het is stil in het washok van het osteoarcheologie-lab. Alleen het geluid van de lopende kraan en het geschraap van tandenborstels op bot. Één voor één komen de kleine botjes uit de klei tevoorschijn, glimmend van het water. Enkelbotten, hielen, middenvoetsbeentjes. En dan één voor één tenen.

Teenkootjes

Teenkootjes

Het is net een legpuzzel! Al die kleine botjes die samen één menselijke voet vormen. En er liggen vandaag nog zeven voeten op me te wachten! Ja… zeven. Er lag kennelijk één losse voet tussen alle andere skeletten. Een verdwaalde voet, helemaal alleen tussen alle andere voeten die wel een maatje hebben. Hij was ook een stuk kleiner dan alle andere voeten. “Hmm… Ik had net al een rugwervel die duidelijk van een kind is geweest. Misschien hoort deze daarbij.” Het hoofd van dit osteoarcheologie-project bekijkt de kleine voetbotjes één voor één. Maar er is natuurlijk niet met zekerheid te zeggen of ze bij die rugwervel horen. Want ook die lag tussen een heleboel andere botten die allemaal niet bij elkaar horen. Als het echter wel zo is, is het kind tussen de 6 en 8 jaar geworden voor het overleed. Waaraan is onbekend. Of het een jongen of meisje was ook. Dat kun je immers niet afzien aan een voet.

Toch doe je je best om alle skeletten zo compleet mogelijk te krijgen, ook al zijn al deze mensen al zeker meer dan vierhonderd jaar dood. Dus was je ook alle losse voeten, in de hoop straks een skelet te ontdekken die een voet mist en na onderzoek te kunnen stellen dat je dat ergens anders terug gevonden hebt. Maar voor nu worden ze weer zakken gestopt, nadat de botten schoon en droog zijn, met titels als ‘rechtervoet 1’ en ‘linkervoet 1’. Of ‘rechtervoet 3’. Of… ‘losse rechtervoet 1’. Een voet zonder maatje. Maar wel helemaal schoon?

De archeoloog in de kuil

IMG_4093Terwijl de mist langzaam wegtrekt, staar ik naar de aarde onder mijn voeten. Vlekkerig door de verschillende grondsoorten die vermengd zijn door eerdere verstoring van de bodem.
Terwijl ik hier over nadenk, hoor ik vaag gezoem van auto’s die langs ons heen schieten. We hebben nog geluk dat niet iemand een leeg blikje naar ons gooit want in de afgelopen nacht zijn er meerdere in de kuilen belandt. Zo naast de snelweg, is het een reële kans dat er tijdens de dag ook nog eentje zo eindigt. De bestuurders die over de snelweg schieten zien ons immers amper, verstopt als we zijn door de hopen zand en de muren van onze kuilen. Ik strek mijn rug, kijk naar de wanden van aarde om me heen en dan naar de lucht boven me. Het is zonnig, het beloofd een warme dag te worden. Door mijn geringe lengte kom ik nauwelijks boven de kuil uit!

Bij een archeologische opgraving kom je op de meest uit een lopende plaatsen terecht. Maar wanneer je direct naast de snelweg in een kuil staat te graven in een knaloranje outfit, heb je erg de behoefte om een ‘chain-gang song‘ op te zetten om in een bepaald tempo door te gaan. Omdat er echter geen internet is om de Youtube playlist op te zetten, luister ik maar naar het gezoem van de snelweg en het geschraap van de schep tegen de grond. Beiden vertonen geen enkel ritme…

Bij gebrek aan beter, vullen de vondsten-zakjes zich met kiezels. Dat klinkt vreemd, maar deze kiezels worden later gebruikt om te bepalen uit welke tijd de grond komt en of deze mogelijk later is omgewoeld waardoor archeologische resten verdwenen zijn. Ze lijken op suffe stenen, maar zijn dus ergens nog wel nuttig voor onderzoek. De blauwe hemel was net nog zo mooi, maar begint langzaam maar zeker een kwelling te worden als de zon blijft klimmen en de temperatuur op blijft lopen. Het koele briesje dat de bladeren van omliggende bomen doet ruizen, valt niet in mijn kuil, en ik snak naar een slok water en een kop sterke koffie. Twee dagen graven, warm weer, dikke wegwerkers-kleding ter bescherming, en enkel kiezels als vondsten. Het is een bron voor pure frustratie bij een archeoloog. Ineens vliegt er toch een blikje door de lucht, recht mijn kuil in. Hij mist mijn hoofd op een millimeter na. Cola-druppels belanden op mijn kleding, de rest loopt uit het blikje de aarde in. Ik veeg het zweet van mijn voorhoofd en zet mijn schep in de grond. Het is genoeg, het is tijd voor een pauze.

Het mysterie van West-Frisia

Een schedel uit de Bronstijd

Een schedel uit de Bronstijd

“Heb je serieus een schedel gevonden?” De professor liep met een verbaasd gezicht de wasruimte in. De student knikt en loopt met de man naar een bak, waarin de resten liggen te drogen. “Ja, alleen een schedel. Er zat geen lichaam bij. Hij lag in één van die kuilen die we hebben gevonden.”

Opgravingen in West-Frisia, wat nu het noord-oosten is van de provincie Noord-Holland (tussen de Afsluitdijk en Houtribdijk), zijn niet nieuw. Verschillende universiteiten en archeologen groeven er al waardoor schepen, grafheuvels en akkers terug zijn gevonden. Maar nu zijn er wonderlijke gaten, met daarin menselijk materiaal gevonden. Zoals de losse schedel.

“Ik denk dat het een man is, kijk maar naar die duidelijke brow.” Er wordt gewezen naar het gebied direct boven de oogkassen maar net onder het voorhoofd. Deze is bij mannen prominenter aanwezig dan bij vrouwen. “Ja, dat klopt. Maar je ziet dat de schedelplaten nog niet helemaal waren samengevoegd. Dus dan was het wel een jonge man.” De professor houdt de stukken voorzichtig omhoog om ze beter te bekijken. De student knikt. “Waarschijnlijk was hij een jaar of zestien of zo.” Een zestienjarige jongen was in de Bronstijd, waar deze resten vandaan komen, waarschijnlijk al een volwassen man. “En geen lichaam dus?” De student schudt zijn hoofd. “Nee, alleen een schedel. Hij lag in zo’n kuil als de andere resten die we hebben gevonden. Niet in een grafheuvel en er waren ook geen offergaven te vinden.” De professor kijkt al net zo verward als de student. Losse lichaamsdelen in kuilen zonder enig aantoonbaar ritueel, dat is vreemd. Mensenoffers? Herbegraven? Er zijn zoveel opties, maar geen ervan is duidelijk. “En moet u dit bot zien! Dat lag er vlak bij in de buurt. Het is helemaal blauw!” Het mysterie van West-Frisia is duidelijk nog niet opgelost…

Older posts

© 2018 Leest&Maakt ‘t

Theme by Anders NorenUp ↑

error: Content is protected!!