Share this

Heel soms komen mythes weer tot leven, doordat archeologen iets vinden en wetenschap erop los wordt gelaten. Zo worden millennia oude steden, eeuwenoude Engelse koningen, en verdronken Nederlandse steden teruggevonden.

Over de hele wereld zijn er mythes. Soms zijn ze gebaseerd op feiten, veranderd in verhalen. Soms zijn ze te absurd om te geloven. En heel soms blijken mysteries waar te zijn nadat archeologen ze hebben opgegraven! Een paar opgeloste, of eeuwigdurende mysteries van de archeologie onder elkaar.

1. Mythe? Nee hoor, waarheid!
Troje was altijd een gevoelig punt voor archeologen. De stad, beroemd geworden door Homerus’ werk, bestond niet volgens historici en archeologen. De stad zou uit mythes zijn voortgekomen en dat was dat. De Duitser Heinrich Schliemann dacht daar echter anders over en ging toch op onderzoek uit. Uitgelachen door de wetenschappelijke wereld, vertrok hij naar het huidige Turkije. Daar vond hij de ruïnes van Troje!
Schliemann ging daarna nog meer plekken uit de Odyssee en Ilias af en ontdekte zo ook Mycenae en Sparta. Ineens bleek mythe een bron van waarheid te zijn!

De Griekse mythologie helpt wel vaker bij het vinden van archeologische vondsten. Alleen blijkt vaak het tijdsbesef of de identiteit achter de mythes niet helemaal te kloppen, omdat deze in alle jaren zijn veranderd door de vertellers. Toch kunnen archeologen veel feiten halen uit teksten uit de Oudheid. Ze geven mogelijk inzicht in hoe mensen dachten en zich gedroegen. En heel soms zijn er locaties of data van oude beschavingen en belangrijke gebeurtenissen uit teksten te halen.

2. Mythe van de vloek
Er zijn vele mythes die kunnen worden opgelost, maar ook zat die maar blijven voortduren. Archeologie wordt nog steeds achtervolgd door verschillende mythes over vloeken. Vloeken komen in alle vormen en maten in de geschiedenis voor, en in bijna alle culturen. Toetanchamon’s graf was vervloekt, net zoals de Hope-diamant. Of deze vloeken ooit daadwerkelijk de reden zijn geweest voor iemands dood of ongeluk, kan niet bewezen worden maar feit is dat archeologen vaak te maken krijgen met dergelijke mysteries en het bijbehorende bijgeloof.

Wikipedia: Andrewrabbott

Wikipedia: Andrewrabbott

3. Geen mythe, wel verdwenen
Engeland wist met behulp van archeologie juist een mysterie op te lossen! In 2012 werd een lichaam gevonden onder een parkeerplaats, dat na DNA-onderzoek van koning Richard III bleek te zijn. Niemand twijfelde ooit of Richard wel echt had bestaan gezien hij in 1485 was begraven, maar nadat de kerk waar het lichaam lag was afgebroken werd hij als ‘verdwenen’ beschouwd. Tot archeologen hem terugvonden onder een parkeerplaats! Vorige week kreeg Richard III een ceremoniële herbegrafenis in de kathedraal van Leicester.

4. Verdronken Romeinse steden
Ook Nederland heeft af en toe archeologische mysteries, ook al hebben ze hier niets met het koningshuis te maken. In de Lage Landen komen gaan mythes vaak over water, en zo nu en dan verschijnen verdronken steden weer aan de oppervlakte. Zoals in Katwijk aan Zee, waar het einde van de Romeinse Limes zich bevond. Lange tijd was de nederzetting aan het einde van deze Romeinse grens zoek, tot werd ontdekt dat hij al die tijd onder de Noordzee lag. Bij archeologische opgravingen werd het fort van Lugdunum gevonden, een groot gedeelte van de voormalige stad blijft zich echter onder de golven bevinden.

Photo credit: Mr.Eneko / Foter / CC BY

Photo credit: Mr.Eneko / Foter / CC BY

5. Het mysterieuze, aan elkaar geplakte leger
In het Verre Oosten liggen ook heel wat mysteries begraven. Pas vorig jaar werd het mysterie van het beroemde Chinese Terracotta-leger ontrafeld. Deze 8000 standbeelden van soldaten en paarden, gelegen onder het paleis van keizer Qin Shihuang, waren gemaakt in 221 voor Christus en opgegraven in 1974. Ze moesten de keizer in diens volgende leven beschermen. Het feit dat alle beelden extreem realistisch waren nagemaakt stelden archeologen en historici wereldwijd voor een raadsel. Hoe kan een levensgroot beeld zo goed gemaakt zijn? In 2014 werd pas ontdekt hoe het kon dat de beelden in zo’n goede staat geproduceerd waren. De beelden bestonden niet, zoals eerder gedacht, uit één stuk maar bleken aan elkaar geplakt te zijn! Armen, benen, hoofden, het was allemaal later aan elkaar gelijmd na het bakken! De lijmresten waren al die tijd goed verstopt onder lagen verf, en bleven zo millennia lang onzichtbaar.

Stonehenge_1877[1]6. Een raadsel in raadsels
Één van de archeologische mysteries die maar nooit opgelost lijkt te worden, is Stonehenge. Was het een heiligdom? Was het een astronomisch meetinstrument? Of misschien een begraafplaats? Wat we nu weten over Stonehenge is dat het ooit een gesloten cirkel van stenen was, en dus uit twee cirkels bestond. De meeste van de stenen die gebruikt zijn, komen van uit hele andere gebieden, soms wel meer dan 250 kilometer verderop! En er is 4300 jaar geleden iemand begraven, maar wie de dode is weet niemand. Zo wentelt Stonehenge zich in raadsels, maar antwoorden geeft het monument niet echt.
Moderne druïden gebruiken Stonehenge voor rituelen die met de midzomer en midwinter te maken hebben, zij zijn overtuigd van de spirituele kracht van de plek. Archeologen worden het echter maar niet eens of de plek een kalender, een astronomische kaart, een altaar, of ook maar iets anders was. Dus gaan de theorieën over de stenen cirkel verder, net als diens raadsels…

Nog meer raadsels!
Nu er één Engelse koningsmythe is ontrafeld met behulp van archeologie, lijkt het hek van de dam! Vlak na de officiële identificatie van Richard III zijn archeologen begonnen met het onderzoeken van koning Alfred de Grote. DNA-onderzoek moet uitsluitsel geven of gevonden botresten, werkelijk van de enige Britse vorst met de titel ‘de Grote’ zijn.
In Nederland wordt ondertussen gespeculeerd of een middeleeuws schip wellicht bij een bouwstijl hoort waar verder niets van teruggevonden wordt.

En in de rest van de wereld? Nou ja, Stonehenge zal ons nog wel even bezig houden. Anders zijn er nog genoeg andere mysteries in de wereld voor archeologen om op te lossen, en er zullen er vast nog veel meer komen.

Share this